BASINDAN YAZILAR
Çalışan Annelerin Alternatif Emekli Olma Statüler-6 / Vedat İlki - MuhasebeTR

Çalışan Annelerin Alternatif Emekli Olma Statüler-6 / Vedat İlki

 TARIM SSK ŞARTLARI:

Tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların sigortalılıklarının düzenlendiği 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu 1.1.1984 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yaşlılık Sigortası Uygulaması

2925 sayılı Kanuna göre yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanma koşulları

A.)08.09.1999 (hariç) tarihinden önce sigortalı olanlar,

B.)01.10.1999 (dahil) ila 30.04.2008 (dahil) tarihleri arasında sigortalı olanlar,

için aşağıdaki şeklinde belirlenecektir.

08.09.1999 (hariç) tarihinden önce sigortalı olanlar

4447 sayılı Kanunla 2925 sayılı Kanuna eklenen geçici 2. maddenin;

- (A) bendine göre 4447 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 08.09.1999 tarihinde 13 yıl ve daha fazla sigortalılığı bulunanlar; en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 prim ödeme gün koşulunu yerine getirdikleri zaman yaşlılık aylığından yararlanabilecektir.

- 4759 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 23.05.2002 tarihinde (A) bendi kapsamında olanlar hariç, sigortalılık süresi 13 yıl (dahil) ve daha fazla olanlar için aşağıdaki tabloda belirtilen kademeli geçiş süreci öngörülmüştür.

2925 SK/Geçici 2-B’ye göre yaşlılık aylığına hak kazananlar

23.05.2002 tarihindeki sigortalılık süresi/sigortalılık süresinin başlangıcı

Tahsis talep tarihindeki en az

Yaşı

Sigortalılık süresi

Gün sayısı

Kadın

13 yıl (dahil)-15 yıl 8 ay 15 gün 09.09.1986-23.05.1989

40

15

3600

12 yıl 3 ay (dahil)-13 yıl 24.05.1989-23.02.1990

41

15

3600

11 yıl 6 ay (dahil)-12 yıl 3 ay 24.02.1990-23.11.1990

42

15

3600

10 yıl 9 ay (dahil)-11 yıl 6 ay 24.11.1990-23.08.1991

43

15

3600

10 yıl (dahil)-10 yıl 9 ay 24.08.1991-23.05.1992

44

15

3600

9 yıl 3 ay (dahil)-10 yıl 24.05.1992-23.02.1993

45

15

3600

8 yıl 6 ay (dahil)-9 yıl 3 ay 24.02.1993-23.11.1993

46

15

3600

7 yıl 9 ay (dahil)-8 yıl 6 ay 24.11.1993-23.08.1994

47

15

3600

7 yıl (dahil)-7 yıl 9 ay 24.08.1994-23.05.1995

48

15

3600

6 yıl 3 ay (dahil)-7 yıl 24.05.1995-23.02.1996

49

15

3600

5 yıl 6 ay (dahil)-6 yıl 3 ay 24.02.1996-23.11.1996

50

15

3600

4 yıl 9 ay (dahil)-5 yıl 6 ay 24.11.1996-23.08.1997

51

15

3600

4 yıl (dahil)-4 yıl 9 ay 24.08.1997-23.05.1998

52

15

3600

3 yıl 3 ay (dahil)-4 yıl 24.05.1998-23.02.1999

53

15

3600

2 yıl 8 ay 15 gün (dahil)-3 yıl 3 ay 24.02.1999-08.09.1999

54

15

3600

01.10.1999 (dahil) ila 30.04.2008 (dahil) tarihleri arasında sigortalı olanlar

İlk defa 01.10.1999 (dahil) ila 30.04.2008 (dahil) tarihleri arasında sigortalı olanların yaşlılık aylığına hak kazanması için;

- Kadın ise 58 yaşını  doldurmuş olması,

- 15 yıldan beri sigortalı olması

- En az 3600 gün prim ödemiş olması

- Kurumdan yazılı istekte bulunması,

şartlarını yerine getirmesi gerekmektedir.

1.5.2008-30.9.2008 tarihleri arasında ilk defa 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalı olanlardan haklarında ek 5. madde hükmü uygulanacak sigortalılar

6111 sayılı Kanunla, Kanuna eklenen geçici 29. madde gereğince 1.5.2008 ila 30.9.2008 tarihleri arasında ilk defa 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalı olanlardan 1.3.2011 tarihi itibariyle sigortalılığı devam edenler hakkında, 1.3.2011 tarihinden itibaren Kanunun ek 5. maddesi hükümleri uygulanacaktır.

2925 sayılı Kanuna göre sigortalılığı 1.3.2011 tarihi itibariyle sona erip bu tarihten sonra Kanunun ek 5. maddesine göre sigortalılığı başlatılacak olanlar hakkında ek 5. madde ve geçici 29. madde hükümleri uygulanacaktır.

 EK/5 SİGORTASI

1.3.2011 tarihinden itibaren ilave edilen ek 5. madde ile kamu idarelerinde tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar hariç olmak üzere tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar 4-1 (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmıştır.

Ek 5. madde kapsamında sigortalı olabilmek için;

- Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri ile 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi ve 2925 sayılı Kanun kapsamında çalışmamak,

- İsteğe bağlı sigortalı veya isteğe bağlı iştirakçi olmamak,

- Kurumumuzdan ve 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklardan kendi sigortalılıklarından dolayı gelir veya aylık almamak,

- 18 yaşını doldurmuş olmak şarttır.

 EK/6 SİGORTASI

Ek 6. madde ile 1.3.2011 tarihinden itibaren ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışanlar ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılanlardan ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı on günden az olanların kendileri tarafından aylık otuz gün hizmet üzerinden karşılığı primi ödemelerine imkan sağlanmış olup, bu madde kapsamında prim ödenen süreler, Kanunun 4-1(a) bendi kapsamında sigortalılık sayılacaktır.

Ek 6. madde kapsamında sigortalı olabilmek için;

- Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tam süreli çalışmamak ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmamak,

- Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine tabi sigortalı olmamak,

- İsteğe bağlı sigortalı olmamak,

- 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesi kapsamında sigortalı olmamak,

- Kendi sigortalılıklarından dolayı gelir veya aylık almamak şarttır.

 EK/9 SİGORTASI

Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olan sigortalılar hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin hükümler uygulanır. Bunların bildirimi, işverenler tarafından örneği Kurumca hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılır. Süresinde yapılmayan bildirim için işverene 102 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi hükmü uygulanır. Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar için ise, çalıştırıldıkları süreyle orantılı olarak çalıştıranlarca 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının %2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödenir. Bu şekilde çalışanların sigortalılık tescili, çalışan ve çalıştıran imzalarını da ihtiva eden ve en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar Kuruma verilmesi gereken örneği Kurumca hazırlanacak belgenin Kuruma verilmesi ile sağlanır. Sigortalılık başlangıcında bu belge üzerinde çalışma başlangıcına dair kayıtlı en eski tarih esas alınır. Bunlar hakkında hastalık sigortası hükümleri uygulanmaz. Bu fıkra kapsamına girenler, adlarına ödenen priminin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar aynı kazancın otuz katının %32,5 oranında prim ödeyebilir. Bunun %20’si malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, %12,5'i genel sağlık sigortası primidir. Bu süre içinde ödenmeyen primin ödenme hakkı düşer. Ödenen primler 4 -1(a) bendi kapsamında sigortalılık sayılır.

İkinci fıkra kapsamındakileri çalıştıranlar bu Kanun uygulamasında işveren sayılmaz. Sigortalının iş kazası ve meslek hastalığı sigorta kollarından sağlanan yardımlardan yararlanabilmesi için iş kazasının olduğu tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olması ve sigortalılığının sona ermemiş olması, bu Kanuna göre iş kazası veya meslek hastalığından dolayı geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi veya sürekli iş göremezlik geliri ya da malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanabilmesi için prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şarttır. Bu sigortalılar ile ilgili iş kazası ve meslek hastalığı olaylarında Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Bu maddenin ikinci fıkrasındaki sigortalılar hakkında Kanunun 67 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri hükümleri uygulanır. Bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak prim oranları ve uygulanacak sigorta kolları hariç olmak üzere, Kanundaki işveren yükümlülüklerini yeniden belirlemeye, Kuruma verilmesi gereken bildirge ve belgeleri birleştirmeye, yapılacak bildirimlerin ve primlerin ödenmesine ilişkin usul ve esasları tespite Kurum yetkilidir. Bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak bu maddede aksine hüküm bulunmaması kaydıyla bu Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.

Kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan sigortalılar ile esnaf muaflığından yararlanan kadın sigortalılara ilişkin geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 16 –Bu Kanunun 4 -1(b) bendinde yer alan köy muhtarları ile (4) numaralı alt bendinde belirtilenler için 80 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen “otuz” ibaresi ile (4) numaralı alt bendinde belirtilenler için, bu Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen “otuz” ibaresi, bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için “onbeş” olarak uygulanır ve prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere takip eden her yıl için bir puan artırılır.

31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde belirtilen işleri, hizmet akdiyle herhangi bir işverene tabi olmaksızın sürekli ve kazanç getirici nitelikte yaptıkları Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirlenen usul ve esaslara göre tespit edilen kadın isteğe bağlı sigortalılar; bu maddenin yürürlüğe girdiği yıl için 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının onbeş katı üzerinden başlanılarak, takip eden her yıl için bir puan arttırılmak suretiyle otuz katını geçmemek üzere malullük, yaşlılık, ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi öderler.

(Ali Tezel | 07.05.2016)

GÜNDEM