BASINDAN YAZILAR
Yurtdışı Borçlanma Da Ekonomik Süreyi Değerlendirin / Vedat İlki - MuhasebeTR

Yurtdışı Borçlanma Da Ekonomik Süreyi Değerlendirin / Vedat İlki

Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin(MAVİ KARTLILAR) 18 yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, 3201 Sayılı Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri hâlinde, 3201 Sayılı Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir.

Borçlanmanın şartları

Yurtdışı borçlanmasından yararlanabilmek için aşağıda açıklandığı şekilde;
Ø  Türk vatandaşı olmak,
Ø  Belirli nitelikte yurtdışı süreleri bulunmak,
Ø   Hizmetleri belgelendirmek,
Ø  Yazılı istekte bulunmak,
şartları aranacaktır.

YAZILI İSTEK ESASI

Yurt Dışında geçen çalışma veya ev kadınlığı sürelerinin borçlandırılmasına ilişkin yazılı talep, “Yurt Dışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi”nin usulüne göre doldurulup imzalandıktan sonra doğrudan ya da posta yolu ile SGK’nun ilgili ünitesine ulaştırılması ile yapılacaktır.

“Yurt Dışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi ‘’dışında yurt dışı hizmet borçlanması isteğine dair yazılı dilekçe ile yapılan başvurular da kabul edilecektir. Ancak, dilekçede yer alan bilgiler, borçlanma işleminin sonuçlandırılmasında yeterli değil ise ilgiliden“Yurt Dışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi’’ temini yoluna gidilecektir.

Yurt Dışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesi’’Ekinde;

Ev kadını olarak geçen sürelerini borçlanma talebinde bulunanlar için gerekli görülen hallerde Pasaport sayfası veya yurda giriş-çıkış tarihlerini gösterir belgeler istenilebilecektir.

Bunun dışında sigortalılık ve işsizlik sürelerinin borçlandırılmasında Pasaport sayfası veya yurda giriş-çıkış tarihlerini gösterir belgeler talep edilmeyecektir.

SGK’nun yazılı bildirmesine rağmen eksik bilgi, beyan ve belgelerini üç ay içinde SGK’na ibraz etmeyenlerin borçlanma işlemleri durdurularak, borçlanmanın geçersiz olduğu başvuru sahibine yazılı olarak bildirilecektir.

Bu durumda olanların borçlanma işlemi, yeni bir Yurt Dışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesine göre sonuçlandırılacaktır.

Söz konusu üç aylık sürenin belirlenmesinde ilgili yazının SGK’dan çıkış tarihi esas alınacaktır.

Mavi Kartlılar

Türk vatandaşlığında geçmeyen yurtdışı sigortalılık veya ev kadını olarak geçen sürelerin borçlandırılması mümkün bulunmuyor. Borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olmamasına rağmen izinle Türk vatandaşlığını kaybeden sigortalıların yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçen süreleri borçlanma hakkı artık bulunuyor. Kamuoyunda “mavi veya pembe kart sahibi” olarak bilinen doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da sonradan vatandaşlıktan çıkma izni almak suretiyle yabancı bir ülke vatandaşlığına hak kazananlar, başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmasalar dahi, borçlanma kapsamındaki sürelerde Türk vatandaşı olmaları durumunda borçlanma hakkından 11.09.2014 tarihinden beri doğrudan yararlanabiliyorlar.

YURT DIŞI BORÇLANMA MİKTARININ HESAPLANMA ESASI NEDİR?

Borçlanma miktarının tespitinde, borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarının 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 32’si olduğu, geçici 5. maddesinde ise 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların borçlanma tutarının öğrenim durumları itibariyle yükselebilecekleri derece ve kademeleri geçmemek üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre belirlenecek olan göstergelerinin esas alınarak hesaplanacağı belirtilmiştir.

3201 sayılı Kanundaki bu düzenleme, Yönetmeliğin 10. maddesinin ikinci fıkrasında borçlanma tutarının tespitinde;

1.)Adi posta veya kargo yoluyla veya SGK’na doğrudan yapılan yazılı başvurularda Yurt Dışı Hizmet Borçlanma Talep Dilekçesinin Kurumun evrak kayıtlarına intikal ettiği tarihin esas alınacağı şeklinde yer almıştır.

2.)Taahhütlü, iadeli - taahhütlü , acele posta,PTT Kargo olarak gönderilen Yurt Dışı Hizmet Borçlanma Taleplerinde, dilekçenin postaya verildiği tarihin SGK’na intikal tarihi olarak kabul edileceği öngörülmüştür.

Aşağıda Yazılı Usul ve Esaslar Doğrultusunda Borçlanmanın Tahakkuku Açıklanmıştır

1) 5510 sayılı Kanunun 4-1(a-SSK) ve (b-Bağ-Kur) bentleri kapsamında sigortalı sayılanlar ile bu 5510 sayılı SS ve GSS Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa (c-Devlet Memuru) bendi kapsamında sigortalı sayılanların 3201 sayılı Kanun uyarınca hesaplanacak borçlanma tutarı; a)Başvuru tarihinde geçerli olan günlük prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında kalmak kaydıyla başvuru sahibince seçilen kazancın yüzde 32’sinin borçlanmak istenilen gün sayısı ile çarpımı sonucunda bulunacaktır.

 

Formülü:

Borçlanma Tutarı = Seçilen Bir Günlük Prime Esas Kazanç x Borçlanma Gün Sayısı x % 32 olacaktır.

Örnek:

Gurbetçi Ahmet Bey 05.01.2015  tarihinde yurt dışında geçen 15 yıllık sigortalılık süresini günlük 40,05 Türk Lirası üzerinden borçlanmak istemesi halinde toplam borçlanma miktarı; Formüle göre:

40,05 x 5400 x % 32 =69.206,40 Türk Lirası olacaktır.

BORÇLANMA MİKTARININ TESPİTİNDE GEÇERLİ OLAN GÜNLÜK KAZANCIN ALT VE ÜST SINIRLARI

 

 

BORÇLANMA TALEP TARİHİ

BİR GÜNLÜK PRİME ESAS KAZANÇ

BİR GÜNLÜK PRİME ESAS KAZANCIN TUTARI

Alt Sınırı

Üst Sınırı

Günlük Alt Sınır

Günlük Üst Sınır

01.01.2015-30.06.2015

40,05

260,33

12,82

83,31

01.07.2015-31.12.2015

42,45

275,93

13,58

88,30

 

Borçlanma miktarı tebliğ edildiğinden itibaren 3 ay içinde ödenmelidir.

Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir.

Ülkemizin imzalamış olduğu sosyal güvenlik sözleşmelerinden;

ü  Almanya,

ü  Arnavutluk,

ü  Avusturya,

ü  Azerbaycan,

ü  Belçika,

ü  Bosna Hersek,

ü  Çek Cumhuriyeti,

ü  Fransa,

ü  Gürcistan,

ü  Hırvatistan,

ü  Hollanda,

ü  İsviçre,

ü  Kanada,

ü  Kebek,

ü  KKTC,

ü  Lüksemburg,

ü  Makedonya ,

ü   Slovakya ile yapılan sosyal güvenlik sözleşmelerinde “akit Taraflardan birinin mevzuatına göre yardım hakkının kazanılması şartlarının tespitinde, diğer Taraf ülkedeki ilk işe başlama tarihi de dikkate alınır” hükmü veya bu anlamda benzer hükümler bulunmaktadır.

Kanunun ilgili maddesine eklenen hüküm gereğince sosyal güvenlik sözleşmesinde özel hüküm bulunan söz konusu 18 ülkedeki sigortalılık sürelerini borçlananların bu ülkelerdeki ilk işe başlama tarihi, Türkiye’de hiç çalışma yoksa ya da Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önce ise aylığa hak kazanıp kazanmadıklarının tespitinde Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilecektir.

Bu düzenlemeye göre 5510 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanundan önceki sosyal güvenlik kanunlarında sigortalılık süresi şartını öngören uzun vade sigorta kollarından sağlanan hakların tespitinde sosyal güvenlik sözleşmesinde özel hüküm bulunan akit ülkedeki çalışılmaya başlanılan tarih Türkiye’de işe giriş tarihi olarak esas alınacaktır.

 

 

(Kaynak: alitezel.com | 10.06.2015)

GÜNDEM