BASINDAN YAZILAR
Yaşlı ve Engelli Aylıklarıyla İlgili Herşey (2) / Şevket Tezel - MuhasebeTR

Yaşlı ve Engelli Aylıklarıyla İlgili Herşey (2) / Şevket Tezel

 Gerek 6495 sayılı Kanun1 ve gerekse 6525 sayılı Kanunla2 2022 sayılı Kanunda yapılan ve 5510 sayılı Kanunla yürürlüğe giren zorunlu Genel Sağlık Sigortası esaslarına paralellik sağlamayı amaçlayan değişikliklerle ilgili yazımıza bugün de devam ediyoruz.

Engelli aylığı

 

18-65 yaşları arasında olup alacakları sağlık kurulu raporu ile engelli olduklarını kanıtlayan ve talebine rağmen İş-Kur tarafından işe yerleştirilememiş olan Türk vatandaşlarından;

 

  • Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar,

 

  • Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar,

 

  • Nafaka bağlanmış ya da nafaka bağlanması mümkün olanlar,

 

Hariç olmak üzere,

 

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe 2014 yılı Ocak-Haziran dönemi için yüzde 5 ek ödeme dahil 283,13 TL tutarında,

 

aylık bağlanabiliyor.

 

18 yaş altı engelli aylığı

 

  • Nafaka bağlanan veya nafaka bağlanması mümkün olanlar,

  • Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun gelir veya aylık hakkından yararlanan durumunda olanlar,

  • Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışan durumunda kendisine bakmakla yükümlü bir yakını bulunan engelli çocuklar,

 

Hariç olmak kaydıyla;

 

Türk vatandaşı olan, 18 yaşını tamamlamamış ve alacakları sağlık kurulu raporu ile engelli oldukları kanıtlanmış durumundaki engelli yakınlarının bakımını üstlenen Türk vatandaşlarından,

 

Her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan asgari ücretin aylık net tutarının üçte birinden (2014 Ocak-Haziran dönemi için 255,12 TL'den) daha az olan ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe ve bakım ilişkisini fiilen gerçekleştirmeleri kaydıyla,

 

2014 Ocak-Haziran dönemi için 283,13 TL tutarında aylık bağlanabiliyor.

 

Bu aylıkta faydalanılabilmesi için bakılan ile bakanın aynı evde ikamet etmesi mecburiyeti bulunmaktadır.

 

Muhtaçlık Ölçütü

 

65 yaş üstü olsun, engelli veya engelli yakını olsun 2022 sayılı Yasa kapsamında her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, 2014 Ocak-Haziran dönemi için 255,12 TL tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilmiyor ve kendilerine aylık bağlanmıyor.

 

Muhtaçlığın tespitinde 2828 sayılı Kanuna göre ödenen evde özürlü bakım aylığının dikkate alınmaması gerekiyor. Buna karşın eşi vefat etmiş kadınlara ödenen yardım ile şartlı eğitim yardımı gibi yardımlar ise dikkate alınıyor. Zaten eşi vefat etmiş kadınlara ödenen nakit sosyal yardımdan faydalananların kendisi 2022 sayılı Kanun kapsamında aylık alamıyor.

 

Ayrıca, 2828 sayılı Kanun hükümlerine göre “Harçlık” ödenenler de muhtaç olarak kabul edilmiyor ve 2022 sayılı Yasa kapsamında aylık bağlanmıyor.

 

Aylık bağlanmasına esas teşkil eden engellilik oranı değişen kişilerin aylıklarının yeni durumlarına göre yeniden saptanması gerekiyor. Engellilik oranı yüzde 40'ın altına düşen kişiler ile 255,12 TL'den fazla gelir elde etmeye başlayan kişilerin aylıklarının kesilmesi gerekiyor.

 

Sağlık yardımı

 

18 yaşından küçük engelliler, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60/c/3 maddesi kapsamında yani “2022 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık alan kişiler” çerçevesinde genel sağlık sigortasından yararlandırılıyor. Bu engellilerin bakımı amacıyla ikinci fıkraya göre aylık bağlanacak kişilerden genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar ise yine aynı Kanunun 60/c/1 maddesi kapsamında “Aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan kişi” kapsamında GSS'li kabul ediliyor.

 

Yetim aylığı ile bakıma muhtaç engelli aylığının çakışma hali

 

Başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde engelli sıfatıyla aylık almaya hak kazanacak şekilde en az %70 oranında engelli olduğunu belgeleyen ve herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan yetim olarak aylık veya gelir almakta olan çocuklardan bu kurumlardan aldıkları aylık veya gelir toplamı tutarları, bu kapsamda ödenebilecek tutardan daha az olanlara; aradaki fark SGK tarafından ödeniyor. 

102.08.2013 tr.li ve 28726 sayılı RG'de yayımlanmıştır.

2 27.02.2014 tr.li ve 28926 sayılı RG'de yayımlanmıştır.

(Kaynak: Alitezel.com | 27.03.2014)

GÜNDEM