SORU - CEVAP (Her gün 1 SORU - 1 CEVAP)
Tapuda kurum adına tescili olmayan ancak aktifimizde kayıtlı olan taşınmazın satışında KDV ve Kurumlar Vergisi istisnası var mıdır?

Tapuda kurum adına tescili olmayan ancak aktifimizde kayıtlı olan taşınmazın satışında KDV ve Kurumlar Vergisi istisnası var mıdır?

 

Soru:

 

Tapuda kurum adına tescili olmayan ancak aktifimizde kayıtlı olan taşınmazın satışında KDV ve Kurumlar Vergisi istisnası var mıdır?


Cevap:
KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5’inci maddesinin (1)’inci fıkrasının (e) bendinde; kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların % 75'lik kısmının kurumlar vergisinden müstesna olduğu belirtilmiş olup; aynı bendin devamında; “Bu istisna, satışın yapıldığı dönemde uygulanır ve satış kazancının istisnadan yararlanan kısmı satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutulur. Ancak satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi şarttır. Bu süre içinde tahsil edilmeyen satış bedeline isabet eden istisna nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır.

İstisna edilen kazançtan beş yıl içinde sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen ya da dar mükellef kurumlarca ana merkeze aktarılan kısım için uygulanan istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır. Aynı süre içinde işletmenin tasfiyesi (bu Kanuna göre yapılan devir ve bölünmeler hariç) halinde de bu hüküm uygulanır. ...” hükmü yer almaktadır.

Konu ile ilgili olarak, 03.04.2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin “5.6.2.2.1. Taşınmazlar” başlıklı bölümünde; “İstisnaya konu olan taşınmazlar, Türk Medeni Kanununda “Taşınmaz” olarak tanımlanan ve esas niteliği bakımından bir yerden başka bir yere taşınması mümkün olmayan, dolayısıyla yerinde sabit olan mallardır.
Bunlar Türk Medeni Kanununun 704 üncü maddesinde;
- Arazi,
- Tapu siciline ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar,
- Kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümler,
olarak sayılmıştır.

Elden çıkarılacak taşınmazlardan doğacak kazancın, bu istisna uygulamasına konu olabilmesi için taşınmazın Türk Medeni Kanununun 705 inci maddesi gereğince kurum adına tapuya tescil edilmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle, ilgili kurum adına tapuya tescili yapılmamış bir binanın satışından doğan kazanca bu istisna uygulanmayacaktır.

Fiiliyatta cins tashihinin kurum adına tapuya tescilinin yapılmasında çeşitli nedenlerle gecikmeler olabilmektedir. Bu gibi durumlarda, taşınmazın işletme aktifinde iki yıl süreyle bulunup bulunmadığının, tespitinde, işletmede iki yıldan fazla süreyle sahip olunarak fiilen kullanıldığının, yapı inşaatı ruhsatı, vergi dairesi tespiti veya resmi kurum kayıtlarından birisi ile tevsik edilebilmesi mümkün olabilecektir.

Örneğin; organize sanayi bölgeleri tarafından verilen tahsis belgesine istinaden veya çeşitli nedenlerle iki yıldan fazla süreyle fiilen kullanılan ancak, tapuda kurum adına henüz tescil edilmemiş bir taşınmazın tahsis belgesine dayanılarak veya zilyetliğin devri suretiyle satılması durumunda bir taşınmaz satışından bahsedilemeyeceğinden istisna uygulanmayacak, ancak, iki tam yıl kullanıldığı yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde tevsik edilen taşınmazın tapuda kurum adına tescil edildikten sonra satılması halinde, satıştan elde edilen kazançlar bu istisna kapsamında değerlendirilecektir. ...” açıklamaları yapılmıştır.

Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, işletmenin aktifinde kayıtlı olmakla birlikte tapuda işletme adına henüz tescil edilmemiş olan taşınmazın (arsa ve yapımı devam eden fabrika inşaatının) tahsis belgesine dayanılarak satılması durumunda, bir taşınmaz satışından bahsedilemeyeceğinden, bu satıştan doğan kazanca K.V.K’nın 5/1-e bendindeki istisnanın uygulanması mümkün değildir.

Ancak, söz konusu taşınmazın tapuda işletme adına tescil ettirilmesi ve yukarıda anılan bentte sayılan diğer şartlara uygun olarak satılması halinde, elde edilecek kazanca istisna uygulanması mümkün bulunmaktadır.

KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN:

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/1. maddesine göre; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir.

Aynı Kanunun 17. maddesinin 4 numaralı fıkrasının (k) bendi uyarınca organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri ve söz konusu maddeye 5281 sayılı Kanunun 33. maddesi ile eklenen (r) bendi hükmünce de kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile gayrimenkullerinin satışı suretiyle gerçekleşecek devir ve teslimler katma değer vergisinden istisna edilmiştir.

Bu itibarla, tapu tahsis belgesi ile kullanım hakkına sahip olduğunuz söz konusu taşınmaz, iki yıldan fazla süredir şirketiniz aktifinde kayıtlı olsa dahi henüz şirketiniz adına tapu tescili yapılmadığından tahsis belgesine dayanılarak satılması durumunda bir taşınmaz satışından bahsedilemeyeceğinden, söz konusu satışın KDV Kanununun 17/4-r maddesi kapsamında vergiden istisna edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Tapu tescil işlemleri gerçekleştirilmeden veya gerçekleştirilmesine rağmen diğer şartlar oluşmadan yapılacak söz konusu satış işlemi Kanunun genel hükümleri çerçevesinde % 18 oranında katma değer vergisine tabi tutulması gerekir.

Koray ATEŞ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
E. Öğretim Görevlisi - Denetçi
korayates@muhasebetr.com
www.MuhasebeTR.com

(29.03.2010)

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

GÜNDEM