Mustafa Bayram
Değerli okurlar, bu yazımda KDV1 Beyannamesinin "İhraç Kaydıyla Teslimlere Ait Bildirim" sekmesinde yer alan:
kodlarının kapsamını, aralarındaki temel farkları ve aynı dönem beyannamesinde yer almaları durumunda uygulanacak KDV iade süreçlerini anlatmaya çalışacağım.
701 kodu, imalatçı tarafından üretilen ve ihracatçıya yurt dışına ihraç edilmek üzere ihraç kayıtlı olarak teslim edilen nihai ürünleri ifade etmektedir. Söz konusu teslimler, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 11/1-c maddesi kapsamında gerçekleştirilmektedir.
Uygulamada “ihraç kayıtlı teslim” olarak ifade edilen bu işlemlerde, imalatçı tarafından düzenlenen faturada KDV hesaplanmakta; ancak hesaplanan KDV ihracatçıdan tahsil edilmemektedir. Hesaplanan KDV, Kanunda öngörülen şartların sağlanması halinde tecil-terkin uygulamasına konu edilmektedir.
İhraç kayıtlı teslimin bu kapsamda değerlendirilebilmesi için teslimin, imalatçı tarafından bizzat üretilen nihai ürünün, ihracatçıya yurt dışına ihraç edilmek üzere teslimi niteliğinde olması gerekmektedir.
İhracatçı tarafından söz konusu malların teslim tarihini takip eden üç ay içerisinde ihraç edilmesi halinde, imalatçı tarafından beyan edilen ve tecil edilen KDV, ilgili şartların yerine getirilmesi kaydıyla terkin edilmektedir. İhracatın öngörülen süre içerisinde gerçekleştirilmemesi veya uygulamaya ilişkin diğer şartların yerine getirilmemesi halinde ise tecil edilen KDV’nin gecikme hükümleriyle birlikte ödenmesi gündeme gelebilmektedir.
Bu nedenle 701 kodunun temel özelliği, teslim edilen malın doğrudan ihraç edilecek nihai ürün olması ve işlemin KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi kapsamında gerçekleştirilmesidir.
Örneğin; imalatçı bir firmanın kendi üretmiş olduğu kağıt ürünlerini, ihracatçı bir firmaya yurt dışına ihraç edilmek üzere ihraç kayıtlı olarak teslim etmesi halinde, söz konusu işlem KDV1 Beyannamesinde 701 – İhracatı Yapılacak Nihai Ürünlerin Kanunun 11/1-C Maddesi Kapsamında Teslimi koduyla bildirilir.
702 kodu, Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) veya Geçici Kabul İzin Belgesi (GKİB) sahibi mükelleflere, ihracatı yapılacak ürünlerin imalinde kullanılmak üzere gerçekleştirilen mal teslimlerini ifade etmektedir. Söz konusu teslimler, KDV Kanunu’nun Geçici 17 nci maddesi kapsamında gerçekleştirilmektedir.
Bu uygulamanın temel amacı, ihracata yönelik üretim yapan firmaların üretimde kullanacakları hammadde, yardımcı madde ve diğer girdileri KDV yüküyle karşılaşmadan temin etmelerini sağlayarak ihracatı desteklemektir.
Bu kapsamda, DİİB veya GKİB sahibi mükellefe, belge kapsamında kullanılmak üzere yapılan teslimlerde Kanunda öngörülen şartların sağlanması halinde KDV tahsil edilmeksizin işlem gerçekleştirilebilmektedir. Böylece ihracata yönelik üretim yapan firmanın üretim aşamasında KDV finansman yüküyle karşılaşmasının önüne geçilmektedir.
702 kodunun kullanılabilmesi için teslimin, belge sahibi mükellefin DİİB veya GKİB kapsamında gerçekleştireceği üretimde kullanılacak mallara ilişkin olması gerekmektedir.
Dolayısıyla 701 kodundan farklı olarak burada doğrudan ihraç edilecek nihai ürünün teslimi söz konusu değildir. İhraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak girdilerin teslimi söz konusudur.
Örneğin; DİİB sahibi bir firmanın yurt dışına ihraç edeceği kağıt ürünlerini üretmek amacıyla kullanacağı belirli hammaddeleri, belge kapsamında başka bir imalatçıdan temin etmesi ve ilgili şartların sağlanması halinde söz konusu teslim 702 kodu kapsamında değerlendirilebilecektir.
Bu uygulamada teslimin DİİB veya GKİB kapsamında olduğunun ilgili belge ve mevzuat hükümleri çerçevesinde tevsik edilmesi büyük önem taşımaktadır. Teslim edilen malların belge kapsamında bulunması, belge kapsamında öngörülen miktar ve şartlara uygun olması ve ihracatı yapılacak ürünlerin imalinde kullanılması gerekmektedir.
Aksi durumda KDV uygulaması bakımından vergisel sorumlulukların doğabileceği dikkate alınarak, teslim gerçekleştirilmeden önce ilgili belgenin kapsamının ve teslim edilecek malın belge ile ilişkisinin kontrol edilmesi önem arz etmektedir.
Özetle, 701 ve 702 kodları arasındaki temel fark, teslim edilen malın niteliğidir:
701 kodunda, ihracatı yapılacak nihai ürünün KDV Kanunu’nun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kayıtlı olarak teslimi söz konusudur.
702 kodunda ise, ihracatı yapılacak ürünün üretiminde kullanılacak hammadde, yardımcı madde ve diğer girdilerin, DİİB veya GKİB kapsamında ve KDV Kanunu’nun Geçici 17 nci maddesi çerçevesinde teslimi söz konusudur.
Aynı dönem KDV1 Beyannamesinin “İhraç Kaydıyla Teslimlere Ait Bildirim” sekmesinde 701 ve/veya 702 kodlu teslimlerin bulunması halinde, bu teslimlerden doğan KDV'nin iade yöntemi açısından dikkat edilmesi gereken önemli bir husus bulunmaktadır.
Söz konusu teslimlerden doğan iade, aynı dönem KDV beyannamesinde “Diğer İndirimler” sekmesinde yer alan 107 – Kanunun (11/1-c) ve Geçici 17 nci Maddelerinden Doğan İadelerin İndirim Yoluyla Telafisi Nedeniyle İndirilecek KDV alanında dikkate alınarak indirim yoluyla telafi edilebileceği gibi, Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde yer alan 2A – KDV İ.T.D. (İhracat İstisnasından Doğan İadeler) alanından nakden veya mahsuben iade talep edilmesi de mümkündür.
Ancak burada özellikle dikkat edilmesi gereken husus, aynı dönem KDV beyannamesinin “İhraç Kaydıyla Teslimlere Ait Bildirim” sekmesinde 701 ve 702 kodları altında bildirilen teslimlerden doğan KDV iadelerinin aynı iade yöntemiyle talep edilmesi gerektiğidir.
Diğer bir ifadeyle, aynı dönemde hem 701 hem de 702 kodlu teslim bulunması halinde, bu teslimlerden doğan KDV iadesinin bir kısmının 107 kodu kullanılarak indirim yoluyla telafi edilmesi, diğer kısmının ise 2A alanından nakden veya mahsuben iade olarak talep edilmesi uygulamada sorun oluşturabilmektedir.
Örneğin; aynı dönem KDV beyannamesinde 701 kodlu teslimden doğan KDV iadesinin 107 kodlu “Kanunun (11/1-c) ve Geçici 17 nci Maddelerinden Doğan İadelerin İndirim Yoluyla Telafisi Nedeniyle İndirilecek KDV” alanında kullanılması, 702 kodlu teslimden doğan KDV iadesinin ise 2A alanından nakden veya mahsuben iade olarak talep edilmesi halinde, her iki teslim aynı “İhraç Kaydıyla Teslimlere Ait Bildirim” sekmesinde yer aldığı için iade yöntemi bakımından farklılaştırma yapılmış olacaktır.
Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde farklı iade yöntemlerinin seçilmesine teknik olarak imkân bulunabilmekle birlikte, uygulamada aynı dönemde 701 ve 702 kodlu teslimlerden doğan iadelerin farklı yöntemlerle kullanıldığı dönemler için idare tarafından düzeltme beyannamesi verilmesinin talep edilebildiği görülmektedir.
Bu nedenle, aynı dönem içerisinde 701 ve 702 kodlu teslimlerin birlikte bulunması halinde, söz konusu teslimlerden doğan KDV iadelerinin aynı yöntemle talep edilmesi veya indirim yoluyla telafi edilmesi önem arz etmektedir.
07.09.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL + KDV Ayrıntılar için tıklayın.