Hüseyin Ergut
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Lisanslı SPK Uzmanı
smmm.hergut@gmail.com

Uluslararası Sermaye Piyasaları Standardında Sermaye Piyasası Kurulundan (SPK) Yeşil, Sürdürülebilir Ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları İçin Yeni Düzenleme Geldi

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası araçları ile sürdürülebilirlik bağlantılı sermaye piyasası araçlarına yönelik yeni rehberlere ilişkin açıklama yaptı. SPK'dan yapılan açıklamada, Türkiye'de sürdürülebilir, sosyal yönü güçlü ve sosyal fayda yaratan projelerin finansmanını desteklemek amacıyla, belirli bir kitle için olumlu sosyal sonuçlar sağlamayı hedefleyen projelerin de mevcut rehbere dahil edildiği belirtilmiştir. Bu kapsamda hazırlanan Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberinin Kurul Karar Organının SPK 128.29’sayılı ilke kararı ile (13.08.2026’tarihli ve 49/1500)’ sayılı ilke kararı ile kabul edilmiştir.

İlgili rehberin yeşil, sürdürülebilir ve sosyal tahvil alanında finansal piyasalarda yaygın kabul gören ve küresel standart haline gelen Uluslararası Sermaye Piyasaları Derneği'nin yeşil tahvil ilkeleri, sürdürülebilir tahvil ilkeleri ve sosyal tahvil ilkeleri esas alınarak hazırlandığı bildirilmiştir. Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçları Rehberi, yeşil, sürdürülebilir ve sosyal tahvil alanında finansal piyasalarda en yaygın kabul gören ve küresel standart haline gelen Uluslararası Sermaye Piyasaları Derneği’nin (ICMA) Yeşil Tahvil İlkeleri, Sürdürülebilir Tahvil İlkeleri ile Sosyal Tahvil İlkeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Bu Rehber ile, yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası araçları, yeşil ve sosyal projeler, yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası aracı çerçeve belgesi, raporlamalar ve dış değerlendirme hizmetleri konularında düzenlemeler yapılmaktadır.

Rehberler ile Getirilen Başlıca Yenilikler Şöyledir:

-Sosyal projelerin de rehbere dahil edilmesiyle sosyal temalı sermaye piyasası araçlarının ihracı mümkün hale gelmiştir.

-Yeni bir araç olarak sürdürülebilirlik bağlantılı sermaye piyasası araçlarına yönelik düzenleme yapılmıştır.

-Önceki rehberden farklı olarak dış değerlendirme hizmetleri yalnızca ikinci taraf görüşü ve doğrulama hizmeti olarak belirlenmiştir.

-Kurula başvuru süreci, özel durum açıklamalarına ilişkin yükümlülükler ve raporlamalara ilişkin esaslar yeniden gözden geçirilerek daha açık, anlaşılır hale getirilmiş ve ilgili süreler belirlenmiştir.

-Yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası aracı ile sürdürülebilirlik bağlantılı sermaye piyasası aracı çerçeve belgelerinde bulunması gereken asgari unsurlar belirlenmiştir.

-Sürdürülebilirlik bağlantılı sermaye piyasası araçlarının ihracına ilişkin olarak temel performans göstergelerinin seçimi, sürdürülebilirlik performans hedeflerinin belirlenmesi, sermaye piyasası araçlarının özellikleri, raporlama ve doğrulama olarak 5 temel bileşen öngörülmüştür.

-Sürdürülebilirlik bağlantılı sermaye piyasası araçlarında, bir hedef ve bu hedef doğrultusunda stratejiler belirlenerek ihraç gerçekleştirilmesi düzenlenmiştir. İhraççılar, önceden tanımlanmış, ölçülebilir ve olabildiğince kıyaslanabilir, belirli zaman çizelgesi ile takip edilen sürdürülebilirlik hedefleri ve temel performans göstergeleri belirlenmesi ve bunların performansının dış değerlendirme ile doğrulanması konusunda teşvik edilmektedir.

-Ayrıca belirtilen hedeflerin gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak sermaye piyasası araçlarının kupon ödemelerinde veya diğer finansal veya yapısal özelliklerinde değişiklik yapılabilmesi öngörülmüştür.

I-Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçlarına İlişkin Genel Esaslar:

Yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası aracı ihraçlarında aşağıda yer alan koşulların sağlanması gerekir.

-İhracın Rehber’de belirtilen esaslara uygun olarak gerçekleştirileceği çerçeve belgesinde açıklanmalıdır.

-İhraçtan elde edilen fonun, ihraççının çerçeve belgesinde belirtilen şekilde, münhasıran bu Rehber’in ilgili bölümünde belirtilen yeşil ve/veya sosyal proje tanımına uygun yeni ve/veya mevcut yeşil ve/veya sosyal projelerin kısmen ya da tamamen finansmanında ya da mevcut projelerin yeniden finansmanında kullanılması gerekmektedir.

-Yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası araçlarına ilişkin çerçeve belgesinin, Rehber ile uyumlu olduğu hususunda inceleme ve değerlendirme içeren ikinci taraf görüşü alınmalıdır.

-Sermaye piyasası aracının yeşil, sürdürülebilir veya sosyal olup olmadığı projenin temel hedefine göre belirlenmelidir.

-Yeşil, sürdürülebilir ve sosyal kira sertifikaları, varlık ve ipotek teminatlı menkul kıymetler, varlığa ve ipoteğe dayalı menkul kıymetler ve projeye dayalı menkul kıymetlerin ihracında dayanak varlık olarak yalnızca Rehber’in 1.1. ve 1.2. bölümlerinde atıfta bulunulan yeşil ve sosyal proje tanımına uygun faaliyetlere yönelik varlıklar kullanılmalıdır.

İhraççılar, çerçeve belgesi ile çerçeve belgesinin Rehber ile uyumlu olduğuna ilişkin ikinci taraf görüşünü, yeşil, sürdürülebilir ve sosyal sermaye piyasası araçları ile ilgili diğer bilgi ve belgelerle birlikte ihraç tavanına ilişkin ihraç belgesi veya izahname onay başvurusu sırasında kurula iletir.  İhraç edilmesi planlanan sermaye piyasası aracının yeşil ve/veya sürdürülebilir ve/veya sosyal olduğu ihraca ilişkin yetkili organ kararında açıkça belirtilir. Çerçeve belgesi ve ikinci taraf görüşü, ihraç tavanına ilişkin Kurul onayından sonra Kurulca onaylı ihraç belgesi veya izahname ile birlikte ihraççıların internet sitesinde ve Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)’da kamuya açıklanır. Bu Rehber kapsamında hazırlanan tüm belgeleri imzalayanlar veya bu belgeler kendi adına imzalanan tüzel kişiler Kanunun 32. maddesi çerçevesinde sorumludur.

II-Yeşil, Sürdürülebilir ve Sosyal Sermaye Piyasası Araçlarının Temel Bileşenleri:

Rehber’e uyumun dört ana bileşeni vardır:

-İhraçtan Elde Edilen Fonun Kullanımı

-Proje Değerlendirme ve Seçme Süreci

-İhraçtan Elde Edilen Fonun Yönetimi

-Raporlama

III- Yeşil Proje Türleri

Yeşil proje türleri aşağıdaki listeyle sınırlı olmamakla birlikte şu şekildedir;

-Yenilenebilir enerji (üretim, iletim, cihazlar ve ürünler vb.)

-Enerji verimliliği (altyapıda enerji verimliliği, yeni ve yenilenmiş binalar, enerji depolama, merkezi ısıtma, akıllı şebekeler, cihazlar ve ürünler vb.)

-Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü (hava, su ve toprağa salınan her türlü emisyonların azaltılması, arıtılmış atık suyun yeniden kullanımı, sera gazı kontrolü, toprak iyileştirme, atık önleme/azaltma, atık geri dönüşümü ve enerji/emisyon verimli atıklarından enerjiye dönüşüm vb.)

-Döngüsel ekonomi prensipleri ile uyumlu maddesel geri kazanımı sağlayan atık işleme tesisleri (kurulumu, yenilemesi, atık geri dönüşümü ve üretimi gibi)

-Yaşayan doğal kaynaklar ve arazi kullanımının çevresel sürdürülebilir yönetimi (çevresel sürdürülebilir tarım ve hayvancılık, biyolojik bitki koruma veya damla sulama gibi iklimsel akıllı çiftlik girdileri, çevresel sürdürülebilir balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, çevresel sürdürülebilir ormancılık, çevresel sürdürülebilir mera alanları ve doğal peyzajların korunması veya restorasyonu gibi)

-Karasal ve su biyoçeşitliliğinin korunması (kıyı, deniz ve havza ortamlarının korunması vb.)

-Temiz ulaşım (elektrikli, hibrid, hidrojen gibi alternatif yakıtlı, toplu taşıma, demiryolu, motorlu olmayan, çok türlü ulaşım, temiz enerji araçlarına yönelik altyapı ve zararlı emisyonun azaltılması vb.)

-Sürdürülebilir su ve atık su yönetimi (temiz ve/veya içme suyu, atık su arıtımı, kentsel, tarımsal ve endüstriyel su verimliliği uygulamaları, sürdürülebilir kentsel drenaj sistemleri, nehir ıslahı ve diğer sel azaltma biçimleri için sürdürülebilir altyapı vb.)

-İklim değişikliğine uyum (iklim gözlemi ve erken uyarı sistemleri gibi bilgi destek sistemleri ve altyapıların iklim değişikliği etkilerine karşı daha dirençli hale getirilmesi çabaları vb.)

-Eko-verimli ve/veya döngüsel ekonomiye uyarlanmış ürünler, üretim teknolojileri ve süreçleri [eko-etiket veya çevre etiketi, kaynak verimli ambalajlama ve dağıtım ile çevresel (su-enerji-atık gibi) bağlamda sürdürülebilir ve kaynak verimli ürünler geliştirilmesi ve tanıtılması vb.)

-Yeşil Binalar (bölgesel, ulusal veya uluslararası kabul görmüş standartlar veya sertifikaların gerekliliklerini karşılayanlar vb.)

-İklim değişikliğini azaltım [nükleer enerji, nükleer süreçlerden elektrik ve ısı üretimi, hidrojen (üretimi, taşınması, depolanması, diğer alt yapı, yakıt ve teknoloji dönüşüm faaliyetleri), karbon yakalama ve depolama (üretim, taşıma ve depolama gibi), temiz gazlar ve türevleri (üretim, taşıma ve depolama) gibi yeşil enerji dönüşümüne katkı sağlayacak projeler]

IV-Sosyal Proje Türleri

Sosyal proje türleri aşağıdaki listeyle sınırlı olmamakla birlikte şu şekildedir;

-Erişilebilir altyapı (temiz içme suyu ve sanitasyon, kanalizasyon, ulaşım ve enerji)

-Temel hizmetlere erişim (eğitim, sağlık, mesleki eğitim, bakım, finansman ve finansal hizmetler)

-Erişilebilir barınma (ekonomik sosyal konut çözümleri vb.)

-İstihdam yaratma projeleri ve programları (sosyoekonomik krizlerden, iklim değişikliği azaltım ve uyum politika program ve projelerinden kaynaklanan işsizlik riskleri dahil olumsuz sosyal ve ekonomik etkileri önlemek ve hafifletmek, adil geçişi sağlamak üzere tasarlanmış proje ve programlar vb.)

-Gıda güvenliği ve sürdürülebilir gıda sistemleri (beslenme ihtiyaçlarını ve gereksinimlerini karşılayan güvenli, besleyici ve yeterli gıdaya fiziksel, sosyal ve ekonomik erişim; dayanıklı tarım uygulamaları, gıda kaybı ve israfının azaltılması ve küçük ölçekli üreticilerin üretkenliğinin artırılması gibi)

-Sosyoekonomik ilerleme ve güçlendirme (varlıklara, hizmetlere, kaynaklara ve fırsatlara adil erişim ve bunlar üzerinde kontrol; gelir eşitsizliğinin azaltılması da dahil olmak üzere piyasaya ve topluma adil katılım ve entegrasyon gibi)

-Erişilebilir psikososyal destek hizmeti (bireylerin ruh sağlığını sosyal refahını desteklemek amacıyla sunulan danışmanlık, terapi, sosyal destekler gibi)

Kurul Ücretlerinde İndirime Gidilmesine Karar Verilmiştir:

Kurul Karar Organının  i-SPK 128.29 (13.08.2026’tarihli ve 49/1500) sayılı ilke kararı ile ayrıca, çevreye, sürdürülebilirliğe, topluma olumlu etki edecek yatırımların sermaye piyasası yoluyla finansmanının teşvik edilmesi için, Rehberler kapsamındaki sermaye piyasası araçlarının ihracında sermaye piyasası mevzuatının ilgili hükümleri uyarınca alınacak Kurul ücretlerinde (%50) oranında indirime (kira sertifikaları için 24.06.2016’tarih ve 20/710’sayılı Kurul Kararı ile sağlanan indirime ek olarak) gidilmesine karar verilmiştir.

 Kaynakça:

-SPK 128.29 (13.08.2026’tarihli ve 49/1500) sayılı ilke kararı.

-spk.gov.tr

-SPK 13 Ağustos 2026’ Basın Duyurusu.

24.08.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.