Emre Özerçen
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
info@emreozercen.com

SGK Asgari İşçilikte Yeni Dönem! İnşaat Projeleri ve İşverenler İçin Değişen Hesaplama Esasları

Değerli okurlar, SGK asgari işçilik mevzuatında 16 Mayıs 2026 itibarıyla kapsamlı bir değişikliğe gidildi. Fakat sahada ne yazık ki tablo henüz netleşmiş değil. Birçok uygulayıcı, özellikle birden fazla yıla yayılan özel bina inşaatlarının maliyet hesabında hâlen eski kuralları uygulamaya devam ediyor. Bu kafa karışıklığını gidermek ve olası hak kayıplarının önüne geçmek amacıyla, yeni dönemde değişen hesaplama ve uygulama esaslarını adım adım ele alıyoruz. Peki yeni sistemde SGK asgari işçilik nasıl hesaplanacak? İşte adım adım merak edilenler…

İhale konusu işlerde SGK asgari işçilik araştırması ne zaman ve hangi matrah üzerinden yapılır?

SGK ünitelerince araştırma işlemi, işin kesin kabulünün veya noksansız geçici kabulünün yapıldığı tarihten sonra başlatılır.

Hesaplamaya esas toplam matrah belirlenirken:

• İşverene ödenmesi gereken KDV HARİÇ tutar esas alınır.
• Malzeme fiyat farkı ve akreditif bedeli toplam hakediş tutarına DAHİL edilir.
• Oluşan bu toplam tutara, işin tanımlanan asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanarak araştırmaya esas işçilik matrahı hesaplanır.

İşin geçici kabulü yapılmasına rağmen toplam hakediş tutarı bildirilmezse süreç nasıl işler? İlişiksizlik belgesi alınabilir mi?

Geçici kabul noksansız yapılmış olsa dahi, idare tarafından SGK'ya ödenmesi gereken toplam tutar bildirilmemişse ve işveren talep ederse, yalnızca ödenen hakediş tutarı üzerinden geçici bir araştırma yapılabilir.

• Kritik Kural: Bu geçici araştırma sonucunda kesinlikle ilişiksizlik belgesi düzenlenmez.
• Nihai İşlem: İhale makamı daha sonra toplam hakediş tutarını bildirdiğinde; önceden araştırması yapılmış tutar toplam bedelden düşülür, kalan bakiye üzerinden araştırma tamamlanarak ilişiksizlik belgesi verilir.

İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshedilmesi durumunda SGK araştırması nasıl yapılır?

İhaleli işin yarım kalması veya sözleşmenin feshedilmesi hallerinde:

• Araştırma işlemi, fiilen işverene ödenmiş olan hakediş tutarı üzerinden yürütülür.
• İşverene hiçbir hakediş ödemesi yapılmamışsa, SGK tarafından herhangi bir araştırma işlemi yapılmaz.

SGK uygulamasında "İş Bitiş Tarihi" tam olarak hangi tarih kabul edilir?

İş bitim tarihinin tespiti kabul tutanaklarındaki tespitlere göre üç farklı şekilde yapılır:

1. Noksansız Geçici Kabul: İhale makamınca onaylanmış tutanakta eksik/kusur yoksa, tutanakta belirtilen iş bitim tarihi esas alınır.
2. Eksikli/Kusurlu Geçici Kabul: Tutanakta eksik veya kusur tespit edilmişse, bu eksik ve kusurların tamamlandığı tarih iş bitim tarihi sayılır.
3. Kabule Tabi Olmayan İşler: İş geçici veya kesin kabule tabi değilse, ihale makamı tarafından SGK'ya bildirilen resmi iş bitim tarihi dikkate alınır.

Başladığı yıl içinde biten inşaatların maliyeti nasıl hesaplanır?

İnşaatın başladığı yıl ile bittiği yıl aynı ise (yıl içi inşaatlar), maliyet hesabında doğrudan inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli esas alınır.

Başladığı yıldan sonraki yıllarda biten (yıllara sâri) inşaatlarda birim maliyet hesabı nasıl yapılır?

Yıllara yaygın inşaatlarda özel bir ortalama yöntemi uygulanır:

• İnşaatın BİTİRİLDİĞİ YIL HARIÇ tutulur.
• İnşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıl arasında kalan tüm yıllara ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması alınır.
• Yıl İçi Güncelleme Durumu: Eğer bir yıl içerisinde birden fazla birim maliyet bedeli yayımlanmışsa (örneğin yıl ortası güncellemesi), aritmetik ortalama hesabına ilgili yılın en son yayımlanan birim maliyet bedeli dahil edilir.

SGK Asgari İşçilik ve İnşaat Maliyeti Süreç Özet Tablosu

İş / Durum Türü	Araştırma Zamanı / Esas Alınan Tarih	Esas Alınan Matrah / Maliyet Bedeli	İlişiksizlik Belgesi Durumu
Normal İhaleli İşler	Kesin kabul veya noksansız geçici kabul sonrası	(KDV hariç hakediş + Malzeme farkı + Akreditif) × (Asgari İşçilik Oranı × 0.75)	Süreç tamamlandığında verilir.
Hakedişi Bildirilmeyen Geçici Kabuller	Geçici kabul yapıldıktan sonra (işveren talebiyle)	Yalnızca fiilen ödenen hakediş tutarı üzerinden geçici hesaplama	Kesinlikle verilmez (nihai bildirim beklenir).
Yarım Kalan / Feshedilen İhaleler	Fesih veya işin yarım kalma sürecinden sonra	Sadece fiilen işverene ödenmiş olan hakediş tutarı (Ödeme yoksa araştırma da yok)	Süreç tamamlandığında verilir.
Yıl İçinde Biten İnşaatlar	İnşaatın bittiği tarih	Doğrudan inşaatın bittiği tarihte geçerli olan birim maliyet bedeli	Süreç tamamlandığında verilir.
Yıllara Sâri (Sonraki Yıllarda Biten) İnşaatlar	İnşaatın bittiği tarih	Bitirildiği yıl hariç; başlangıç ile bitiş arasındaki yılların birim maliyet aritmetik ortalaması (Yıl içi güncellemelerde en son bedel alınır)

Sonuç

Kanaatimizce düzenlemenin en önemli kazanımı, yıllara yaygın işlerde tek bir yılın maliyetinin bütün inşaatı temsil etmesi yerine, işin yayıldığı dönemin dikkate alınmasıdır. Bu yaklaşımın işverenler bakımından daha adil sonuçlar doğurup doğurmayacağı ise somut projelerin özellikleri ve yıllar itibarıyla ortaya çıkan birim maliyet farklılıkları üzerinden değerlendirilebilecektir.

08.09.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.