Kadın ve gençlerin istihdamına yönelik 6111 Teşvik’te süre uzuyor

Kadın, genç ve mesleki belge sahibi çalışanların istihdamını destekleyen 6111 sayılı Teşvik için süre uzatımı gündemde. TBMM’ye sunulan kanun teklifiyle, işverenlere sigorta primi desteğinin 31 Aralık 2028’e kadar sürdürülmesi, Cumhurbaşkanına da süreyi 2029 sonuna kadar uzatma yetkisi verilmesi öngörülüyor.

 Kadınların, gençlerin ve mesleki belge sahiplerinin kayıtlı istihdama katılımını desteklemek amacıyla 2011’den bu yana uygulanan 6111 kanun numaralı sigorta primi teşvikinin süresinin bir kez daha uzatılması öngörülüyor. 12 Kasım 2026’da TBMM Başkanlığı’na sunulan 2/4042 esas sayılı Kanun Teklifi ile teşvikin uygulama süresinin 31 Aralık 2028’e kadar uzatılması, Cumhurbaşkanı’na tanınan ek uzatma yetkisinin de 31 Aralık 2029’a taşınması hedefleniyor.

 6111 teşvik neleri kapsıyor?

6111 sayılı teşviki, yürürlükteki sigorta primi teşvikleri arasında işverenler açısından en avantajlı olanlardan biri. Şartları taşıyan sigortalılar için sigorta primi işveren hissesinin tamamı, prime esas kazanç üst sınırına kadar İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanıyor. Sigortalının cinsiyetine, yaşına, mezuniyet durumuna ve sahip olduğu belgelere göre yararlanma süresi 6 ila 54 ay arasında değişiyor.

Teşvikin parasal boyutu da işveren açısından önemli... 2026 yılında aylık prime esas kazanç alt sınırı 33 bin 30 TL, üst sınırı ise 297 bin 270 TL olarak uygulanıyor. Sigorta primi işveren hissesi %21,75 (yüzde 12 malullük, yaşlılık ve ölüm, yüzde 7,5 genel sağlık sigortası, yüzde 2,25 kısa vadeli sigorta kolları) olduğundan, alt sınırdan (asgari ücret üzerinden) prim ödenen bir sigortalı için işverene sağlanan teşvik tutarı aylık 7 bin 184 lira 3 kuruş. Üst sınırdan prim ödenen bir sigortalı için ise bu tutar aylık 64 bin 656 lira 23 kuruşa kadar çıkıyor. İşverenin ödediği yüzde 2’lik işsizlik sigortası primi ise teşvikin dışında kalıyor.

 

 

Teşvikten yararlanmak için işverenin prim belgelerini yasal süresinde vermesi ve primleri yasal süresinde ödemesi, SGK’ya vadesi geçmiş borcunun bulunmaması ve kayıt dışı sigortalı çalıştırmaması gerekiyor. Sigortalının ise 18 yaşından büyük olması, işe alınmadan önceki altı ayda işsiz bulunması ve işyerinin son altı aylık ortalama sigortalı sayısına ilave olarak istihdam edilmesi aranıyor.

Kanunda teşvikin süresi 31 Aralık 2025 olarak belirlenmişti; Cumhurbaşkanı’na da bu süreyi 31 Aralık 2026’ya kadar uzatma yetkisi verilmişti. Yani teşvikin devamı, bugüne kadar sürenin kısa aralıklarla uzatılmasına bağlı kaldı. Teklif ise hem kanundaki süreyi hem de Cumhurbaşkanının uzatma yetkisinin son tarihini ileri taşıyarak bu belirsizliği azaltmayı hedefliyor.

 Teklif ne getiriyor?

Teklifin 3 üncü maddesiyle, 4447 sayılı Kanun’un geçici 10’uncu maddesinin 12’nci fıkrasındaki “31/12/2025” ibaresi “31/12/2028”, “31/12/2026” ibaresi ise “31/12/2029” olarak değiştiriliyor. Böylece şartları taşıyan işverenler, 2028 yılı sonuna kadar işe aldıkları sigortalılar için teşvikten yararlanabilecek. Cumhurbaşkanı da gerekli görürse süreyi 2029 yılı sonuna kadar uzatabilecek. Düzenleme yalnızca süre uzatımından ibaret; teşvikin kapsamında ve yararlanma şartlarında bir değişiklik öngörülmüyor.

 Süre uzatımı neden önemli?

Teklifte uzatmanın gerekçesi olarak işgücü piyasası aktörlerinin talep ve beklentileri ile 2025 yılı etki analizi sonuçları doğrultusunda yapıldığı, kadınlar ve gençler başta olmak üzere işsizlerin işgücüne katılımını ve istihdamını artırmak, yeni istihdam alanlarının açılmasını teşvik etmek, çalışanların vasıflarını yükselterek işsizlik riskini azaltmak ve mesleki ve teknik eğitimi özendirmek olduğu belirtilmiştir.

Gerekçede sayılan hedeflerin gerçekleşmesi, büyük ölçüde işverenlerin işe alım kararlarına bağlıdır. Daha önce kaleme aldığım yazılarda da vurguladığım gibi, istihdam üzerindeki vergi ve prim yükü bu kararlarda belirleyici olmaktadır. İşletmeler personel alırken yararlanabilecekleri bir teşvik olup olmadığını sorguluyor, işe alım kararlarını ve istihdam sayısını buna göre şekillendiriyor. Türkiye’de işgücü üzerindeki vergi ve prim yükünün uluslararası karşılaştırmalarda yüksek seviyelerde seyrettiği de biliniyor. Bu nedenle işgücü maliyetini düşüren teşviklerin devamı, hem kadın ve genç istihdamının desteklenmesi hem de işverenlerin ileriye dönük planlama yapabilmesi açısından önem taşıyor.

Nitekim, Orta Vadeli Program ve Kalkınma Planında, etkin olmayan istihdam teşviklerinin sonlandırılacağı, kadın, genç ve engellilere yönelik teşviklerin ağırlığının artırılarak sistemin sade ve etkin hale getirileceği ifade edilmişti.

6111 teşviki, belirli yaş aralığındaki işsiz kadın ve gençleri ve nitelikli personeli hedeflemesi ve ilave istihdam şartı aranması nedeniyle bu politikayla uyumlu, iyi kurgulanmış bir teşviktir. Dolayısıyla, sürenin bu kez 2028 yılı sonuna kadar uzatılması, işe alım planlarını yapan işverenler açısından öngörülebilirliği önemli ölçüde artıracaktır.

Sonuç olarak, 2/4042 esas sayılı Kanun Teklifi yasalaşırsa işverenler, şartları sağlamak kaydıyla 31 Aralık 2028’e kadar işe alacakları kadın, genç ve mesleki belge sahibi sigortalılar için işveren hissesi desteğinden yararlanmaya devam edecek. Kadın ve genç istihdamını hedefleyen bu teşvikin sürdürülmesi, kayıtlı istihdamın artırılması açısından yerinde bir adımdır. Bununla birlikte teklifin TBMM’deki görüşmeleri sırasında değişiklik yapılabileceği de unutulmamalı.


Kaynak:Celal Özcan / www.ekonomim.com