Yakup KAYIHAN
Yeminli Mali Müşavir
ymm@yakupkayihan.com
YENİ ÖZELGE SİSTEMİ, GELİR
İDARESİNİN GÖRÜŞ (ÖZELGE, MUKTEZA, İZAHAT) VERMESİ
Tarih:
02.09.2010
Mükellefler ve vergi
sorumluları vergi durumları ve vergi uygulamaları bakımından tereddüde
düştüklerinde, bu tereddütlerini gidermek için gelir idaresinden açıklama
isteyebiliyorlar.
Gelir İdaresi de özelge ya da
mukteza olarak adlandırılan görüşlerle mükelleflerin ne yapmaları gerektiğini
açıklıyor. Bu görüş sadece talep eden mükellef için geçerli oluyor. Eğer
mükellefin tereddüt ettiği husus sadece kendisini değil de birçok mükellefi
kapsıyorsa, Gelir İdaresi özelge yerine sirküler denilen başka bir görüş
yayımlıyor. Sirkülerler bütün mükellefler için bağlayıcı oluyor.
Genel hatları ile bu şekilde
özetlenebilecek özelge ve sirküler uygulamasına yönelik olarak 28/08/2010
tarihinde Yönetmelik yayınlandı. Özelge; Hangi konularda ve durumlarda talep
edilmez? Kimler talep edebilir? Nasıl ve nereden talep edilir? Nasıl
cevaplanır? Gelir İdaresi Başkanlığı, tüm bu soruların cevaplarını yayınladığı
yönetmelikte veriyor.
Aşağıdaki konularda ve
durumlarda özelge talep edilmez.
1-
Başkalarının vergi durumları hakkında bilgi ve
açıklama talepleri,
2- Yargıya intikâl
etmiş olaylara ilişkin açıklama talepleri,
3-
Hakkında vergi incelemesi yapılmakta olan mükelleflerce veya vergi
sorumlularınca incelemeye konu olan işlemlerle ilgili açıklama talepleri,
4-
Somut bir olaya dayanmayan, teorik hususlara ilişkin bilgi ve açıklama
talepleri,
5-
Mücbir sebep hâli ilanı, vergi borçlarının terkini, belge düzenine ilişkin
yetkilerin kullanılması gibi kanunlarla uygulamanın tespitine dair Maliye
Bakanlığına yetki verilen konulara ilişkin talepler,
6-
Mükelleflerin ve vergi sorumlularının vergi uygulamaları ile ilgili işlemlerinin
gerçekleşmesinden sonra yaptıkları başvuruları,vergi hataları ile ilgili yapılan
düzeltme talepleri ve Maliye Bakanlığınca incelenecek olan şikâyet yoluyla
müracaatlar,
7-
Sözlü veya yazılı olarak veya internet aracılığıyla, 3071 sayılı Dilekçe
Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun veya 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu uyarınca
yapılan talepler.
Özelge Talep Edebilecekler
1-Özelge
talepleri, mükellefler ile vergi sorumluları, bunların mirasçıları, yetki
belgesine sahip kanuni temsilcileri veya vekillerince yapılır.
2-Odalar ve birlikler gibi
mesleki kuruluşlar, kendi mükellefiyetleri ile ilgili olanlar hariç olmak üzere,
üyelerine ilan etmek amacıyla özelge talebinde bulunamazlar. Ancak, bu
kuruluşlar Başkanlıktan, vergilendirme ile ilgili konularda özelge niteliğinde
olmayan görüş talep edebilirler.
Özelge nasıl talep
edilecek
Özelge Talep Formu ile. Bu
forma, GİB'in internet sitesinden ulaşılabilecek. Bu form kullanılmaksızın
yapılacak özelge talepleri kabul edilmeyecek.
Özelge Talep Edilecek Merci
1-
Özelge, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi
bakımından sürekli mükellefiyetlerinin bulunduğu vergi dairesi başkanlıkları ile
vergi dairesi başkanlığı bulunmayan illerde defterdarlıklardan talep edilir.
2-
Diğer mükellef veya vergi sorumluları özelge talepleri
için, ikametgâh veya kanuni merkezlerinin bulunduğu vergi dairesi başkanlıkları
ile vergi dairesi başkanlığı bulunmayan illerde defterdarlıklara; ikametgâhı
veya kanuni merkezi bulunmayanlar ise Ankara, İstanbul ve İzmir Vergi Dairesi
Başkanlıklarından herhangi birine başvurur.
Özelge Taleplerin
Değerlendirilmesi
1-
Vergi dairesi başkanlıkları ile vergi dairesi
başkanlığı bulunmayan illerde defterdarlıklar özelge taleplerini, ilgili mevzuat
çerçevesinde değerlendirir.
2-
Birinci fıkrada belirtilen makamlarca; konu, kapsam ve
ilgili olduğu mevzuat bakımından ilk defa özelge talep edilen hususlara ilişkin
olarak özelge taslağı hazırlanarak Başkanlığa gönderilir ve Komisyonun onayından
sonra özelge tayin edilir.
3-
Komisyonca onaylanmış özelgeler emsâl teşkil etmek
üzere Özelge Otomasyon Sisteminde bu amaçla hazırlanan emsâl özelge havuzuna
konur.
4-
Vergi dairesi başkanlıkları ile vergi dairesi başkanlığı bulunmayan illerde
defterdarlıklar, Komisyonda oluşturulmuş sirküler veya özelgeler ile konu,
kapsam ve ilgili olduğu mevzuat bakımından tamamen aynı mahiyeti taşıyan bir
hususta özelge talebinde bulunulması hâlinde, Komisyon tarafından oluşturulan
sirküler veya emsâl özelge havuzunda yer alan özelgelere uygun olmak şartıyla
özelge verebilir.
5-
Başkanlık, mükelleflerin ve vergi sorumlularının vergi
durumları ve vergi uygulaması bakımından tereddüde düştükleri hususlar hakkında
tüm mükelleflere yönelik olarak uygulamaya yön vermek ve açıklık getirmek üzere
sirküler de yayımlayabilir.
6-
Komisyonca hazırlanarak Bakan veya Başkan tarafından
imzalanan sirkülerler Başkanlığın internet sitesinde yayımlanır.
Değerlendirme
Kurulacak Özelge Otomasyon Sistemi
ile özelge havuzu oluşacak. Bu havuzun internet ortamında tüm mükelleflere açık
olması durumunda daha önceden verilmiş muktezalara mükellefler buradan
ulaşabilecek ve değişik hususlarla ilgili olarak idarenin görüşünün ne olduğu
hakkında bilgi sahibi olabilecek.
Mukteza alıp buna göre işlemini
yapan mükellef, idare ileride görüşünü değiştirse bile ceza ve gecikme faizine
muhatap olmayacak. Muktezalar, inceleme elemanını da bağlayacak.
Yönetmelik taslağında mukteza taleplerinin
cevaplanmasında bir süre yok. Bu önemli bir eksiklik.İdareden görüş soran
kişi,en geç ne zaman cevap alabileceğini bilmeli.
Millet olarak çok iyi bildiğimiz bir fıkra ile
bitirelim yazıyı.
Alacaklı kişi,Nasreddin hocaya borcunu ne zaman
ödeyeceksin diye sormuş.
Nasrettin hoca başlamış anlatmaya.Evlat demiş,evin
etrafını dikenli tellerle çevirdim.Koyun,kuzu,keçi buradan gelip geçtikçe
dikenli tellere sürtünecek ve sonuçta bu dikenli tellerde yünler birikecek.Ben
bu yünleri toplayıp satacağım.Parasını da alınca,sana olan borcumu ödeyeceğim.
Adam sinirden çıldırmış bir halde ama aşırı sinirden
olsa gerek,patlatmış kahkahayı.
Hoca, karşısındakinin haline bakıp demiş ki; nasılda
gülersin peşin parayı duyunca.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)
YMM Cevdet Akçakoca
