Yakup KAYIHAN
Yeminli Mali Müşavir
ymm@yakupkayihan.com
İHRAÇ KAYITLI MAL TESLİMİ HALİNDE
ÖZELLİK ARZEDEN KONULAR
Tarih: 28.07.2010
İmalatçılar
tarafında ihraç kayıtlı teslim edilen malların, ihracatçılar tarafından
süresinde ihraç edilememesi veya iade edilmesi ticari hayatımızda sık
karşılaşılan konulardan birisi. Sık karşılaşılmakla beraber uygulamanın nasıl
olacağı konularında da tereddütler yaşanmaktadır.
Bilindiği
üzere, ihraç kayıtlı teslim edilen malların, teslim edildikleri ayı takip eden 3
ay içinde ihracatının gerçekleştirilmesi gerekir. Gerçekleştirilemezse doğacak
sonuçlara kısaca beraber bir göz atalım.
İhraç
Kayıtlı Teslim Alınan Malların Süresinden Sonra İhraç Edilecek Olması Halinde Ek
Süre
İhracatın mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde
gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin dolduğu tarihten itibaren
onbeş gün içinde başvuran ihracatçılara, Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın
uygun görmesi halinde vergi dairelerince üç aya kadar ek süre verilebilir.(KDVK
Madde:11/c)
İmalatçılar tarafından ihracatçılara ihraç kaydıyla teslim edilen malların
teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi
gerekmektedir. Bu malların ihracatının mücbir sebepler veya
beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay içinde gerçekleştirilememesi
halinde ise en geç üç aylık sürenin dolduğu tarihten itibaren 15 gün içinde ek
süre talep edilebilir.
Ek süre talebi, bağlı olunan vergi dairesine, ilgili
vergi dairesi başkanlığına, başkanlık yoksa ilgili defterdarlığa verilecek bir
dilekçe ile yapılır. Süresinden sonra yapılan veya ihracatçısı tarafından
yapılmayan ek süre taleplerinin (mali tatile rastlasa dahi) değerlendirilmesi ve
kabulü söz konusu değildir.
İhracatçı ek süre talebine ilişkin dilekçede mücbir
sebep veya beklenmedik durumu belirterek,bu dilekçeye yalnızca ihraç kaydıyla
teslime ait faturanın bir örneğini ekleyecektir. Ek süre verecek kurum,
mükelleflerden ek süre talebine neden gösterilen olay veya durumun tevsikine
yönelik herhangi bir belge talep etmeyecektir.
Mücbir Sebepler
-
Vergi ödevlerinden herhangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede
ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk,
- Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak
yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler,
-
Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler,
- Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısıyla defter ve
vesikalarının elinden çıkmış bulunması
gibi hallerdir.
(VUK Madde:13)
Beklenmedik Durumlar
İhracatın yapılacağı ülkedeki savaş hali/siyasal
karışıklıklar, ekonomik belirsizlik ve durgunluk, yurt dışındaki alıcının
sipariş ertelemesi/iptal etmesi, teslim programındaki değişiklikler, bedelin
transferinde karşılaşılan aksaklık veya gecikmeler, akreditif süresinin dolması,
ihraç edilecek malın tüketim mevsiminin geçmesi, uygun depolama koşullarına
sahip olunmaması, ithalatçı ülke ile yaşanan siyasi veya ekonomik sorunlar,
ihraç malının taşınmasında karşılaşılan sorunlar (gemilerin yükleme limanlarına
gecikmeli yanaşması, taşıma aracı veya konteyner bulunamaması), milli tatiller,
iklim koşulları, gümrüklerde yaşanan sorunlar (gümrüklerdeki araç yoğunluğu,
gümrüklerde grev-iş yavaşlatma), resmi makamlardan ihracat için izin alınamaması
gibi haller beklenmedik durumlar olarak değerlendirilir.
Ek süre üç ay ile sınırlıdır. Üç aydan fazla ek süre
talepleri dikkate alınmaz. İlk ek süre talebi üç aydan daha az talep edilmişse
toplamda üç ayı geçmeyecek şekilde tekrar ek süre talep edilebilir.
İhraç
Kayıtlı Teslim Alınan Malların İade Edilmesi
İhraç kaydıyla imalatçılardan
alınan malların imalatçılara iade edilmesi halinde ihracatçılar, imalatçılara
iade edilen mallara ait fatura düzenleyecekler ve bu faturada katma değer
vergisini göstereceklerdir. Bu vergi malın iade edildiği dönem beyannamesinde
hesaplanan vergi olarak beyan edilecektir. Ayrıca, alış faturasında gösterilen
ancak, ihracatçı tarafından ödenmeyen KDV’nin iade edilen mala ait olan kısmı,
bu vergilendirme döneminde indirilecek vergi olarak gösterilecektir.
İmalatçıların ise, ihraç kayıtlı
mal teslim ettikleri döneme ilişkin KDV beyannamelerini düzeltmeleri gerekir.
Başka bir ifade ile ihraç kayıtlı teslimlerini yurtiçi satış gibi işleme tabi
tutmaları gerekir. İmalatçının, ihracatçının iade faturasında gözüken KDV’yi
indirim konusu yapacağı tabidir.
İhraç
Kayıtlı Teslim Alınan Malların Süresinden Sonra İhraç Edilmesi Veya Yurtiçine
Satılması.
İhraç
kayıtlı alınan malların ek sürede de ihraç edilemeyip daha sonra ihraç edilmesi
veya yurtiçine satılması halinde yapılacak işlem yukarıda izah edilen duruma
benzer.
İmalatçı,
ihraç kayıtlı teslim yaptığı döneme ilişkin KDV beyannamesini düzeltecektir.
Ayrıca, KDV beyannamesini düzeltme neticesinde ödemek durumunda kalabileceği
KDV, gecikme faizi, tecil faizi, düzelte beyannamesi damga vergisi gibi
ödemelerini bir fatura ile ihracatçıya yansıtacaktır.
İhracatçı ise, imalatçının
düzenleyeceği bu faturaya göre KDV’yi indirim konusu yapabilecektir.
İmalatçı
düzenleyeceği faturayı, ilgili sürenin bittiği ayda düzenleyecek olup ihracatçı
da faturanın düzenlendiği dönemde KDV’yi indirim konusu yapacaktır. Düzenlenecek
faturada ilk faturaya atıfta bulunulması uygun olur.
İmalatçı
düzenleyeceği fark faturası ile katlandığı maliyetleri (KDV, gecikme faizi,
tecil faizi, düzelte beyannamesi damga vergisi gibi) ihracatçının cari hesabına
yazar. Cari hesaba yazılacak gecikme faizi veya tecil faizi tutarı finansman
hizmeti kapsamında değerlendirilemeyeceğinden ayrıca KDV hesaplanmaz.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)