Özlem PEKDURANER
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
ozlempekduraner@windowslive.com
İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH
HAKKI
Tarih: 16.02.2010
Geçen yazımızda işverenin haklı nedenle derhal
fesih hakkını irdelemiştik. Yoğun talep üzerine bu yazımızda işçinin derhal
fesih hakkı üzerinde duracağız.
İş Kanunu nasıl ki işverene, iş sözleşmesini haklı
nedenle derhal fesih hakkı tanıyorsa 24. madde ile işçiye de, süresi belirli
olsun veya olmasın iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim
süresini beklemeksizin feshetme hakkı tanımıştır. İşçinin haklı nedenle iş
sözleşmesini feshetmesi aşağıda belirtilen 3 durumda mümkündür.
-
Sağlık
sebepleri
-
Ahlak ve
iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri
-
Zorlayıcı sebepler
Sağlık sebepleri
-
İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması
işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli
olması durumunda,
-
İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan
buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile
bağdaşmayan bir hastalığa tutulması durumunda işçi, bildirim süresini
beklemeksizin iş sözleşmesini derhal fesih edebilir.
Ahlak ve iyi niyet kurallarına
uymayan haller ve benzerleri
-
İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu
sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar
göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek
suretiyle işçiyi yanıltması işçi açısından fesih sebebidir.
- İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden
birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunur
veya işçiye cinsel tacizde bulunursa işçi, iş sözleşmesini derhal feshedebilir.
- İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine
karşı sataşır veya gözdağı verir, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini
kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi
üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında
şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa, işçi
sözleşmeyi derhal feshedebilir.
-
İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler
tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine
rağmen gerekli önlemler alınmaması, işçi için haklı fesih sebebidir.
-
İşveren tarafından işçinin ücreti kanun
hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
işçiye derhal fesih hakkı doğar.
-
Ücretin parça başına veya iş tutarı
üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği
sayı ve tutardan az iş verilmemesi hallerinde, aradaki ücret farkı zaman esasına
göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücretin karşılanmaması, yahut çalışma
şartlarının uygulanmaması hallerinde de işçi açısından derhal fesih söz
konusudur.
Zorlayıcı sebepler
-
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan
fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması
halinde işçi, iş sözleşmesini derhal feshedebilecektir.
-
Yukarıdaki sebeplerden biri nedeniyle
sözleşmeyi fesih etme hakkı işçinin iradesine bağlıdır. Bu hakkı kullanma İş Kanunun’da süreye bağlanmıştır. İş Kanunun’ da belirtilen ahlak ve iyi niyet
kurallarına uymayan hallere dayanarak iş sözleşmesinin feshedebilmesi için
işçinin, bu tür davranışları öğrendiği günden başlayarak altı iş günü içinde bu
hakkını kullanması gerekir. Bu süre geçtikten ve her halde fiilin
gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda
maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz. İşçinin iş
sözleşmesini, sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller
ve benzerleri ve zorlayıcı sebeplerle feshetmesi ve kanunda bulunan diğer
şartları da taşıması halinde işçi, kıdem tazminatını hak kazanır.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)
SGK İşveren Primleri Daire Başkanlığı Şub Müdürü Eyüp Sabri Demirci
