Kenan GÜMÜŞ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Denetçi
kenangumus@yahoo.com
İŞKUR’A VERİLMESİ ZORUNLU BAZI EVRAKLAR VE CEZAİ YAPTIRIMLARI
Tarih:
07.07.2008
GİRİŞ
05.07.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4904 Sayılı Kanun ile
Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) kurulmuş ve çalışmalarına başlamıştır.
Başta, 4904 Sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu olmak üzere, 4857 Sayılı
İş Kanunu ve 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nda, İŞKUR’a beyan edilmesi
gereken birtakım hususlar ve bu hususların yerine getirilmemesi durumunda
karşılaşılması muhtemel olan cezai yaptırımlar yer almaktadır.
İşten
Ayrılma Bildirgesi (İAB), işyeri tescili/kapanışı veya aylık işçi çizelgelerinin
İŞKUR’a bildirilip bildirilmeyeceği, bildirilmemesi durumunda karşılaşılabilecek
cezai yaptırımlar bu yazının konusunu oluşturmaktadır.
I-
GENEL CEZA HUKUKU BİLGİLERİ
Anayasa’nın “Suç ve cezalara ilişkin esaslar” başlıklı 38. maddesindeki:
“Kimse,
işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı
cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan
cezadan daha ağır bir ceza verilemez.”,
“Ceza ve
ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.”
ve Türk
Ceza Kanunu’nun “Suçta ve cezada kanunilik ilkesi” başlıklı 2. maddesindeki:
“Kanunun
açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri
uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza
ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz.”
hükümlerine göre, suç ve cezada kanunilik ilkesi hakim olup kanunun açıkça
suç saymadığı bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez. Yani, bir
kişiye ceza hükmedilirken, öncelikle kişinin yaptığı eylemin kanunda açık
olarak suç sayılıp sayılmadığına, eğer eylem açıkça suç sayılıyor
ise bu suça kanunlarda ne ceza verileceğine bakmak gerekir. Dolayısıyla İŞKUR
tarafından hükmedilmesi muhtemel olan bir cezanın doğru olup olmadığı veya
yapılan eylemin herhangi bir cezai yaptırımı gerektirip gerektirmediğinin
tespitinde yukarıda bahsettiğimiz temel ceza kanunu ilkesini esas almak
durumundayız.
II-
İŞYERLERİNİN, 4904 SAYILI TÜRKİYE İŞ KURUMU KANUNU’NA GÖRE MUHATAP OLABİLECEĞİ
SUÇ VE CEZALAR
|
SUÇUN TANIMI |
CEZAİ YAPTIRIMI |
|
Madde 20:
“Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle;
Bu
Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen bildirim yükümlülüğüne” (“Kurum
tarafından, kamu ve özel kesim işyerlerinden iş ve işgücü konularında
bilgi istenildiğinde, belirtilen süre içinde bilgi verilmesi zorunludur”
“aykırı hareket eden özel kesim işyerlerine”
|
2.000 YTL
|
|
AÇIKLAMALAR
Bu
maddeyi incelediğimizde, İŞKUR’un kamu ve özel kesim işyerlerinden
iş ve işgücü konularında bilgi isteyebileceği ve bunun İŞKUR
tarafından belirtilen süre içerisinde bildirilmesi gerektiği açıkça
anlaşılmaktadır.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta; istenilen bilginin “iş ve işgücü
konularında”
ve
“kamu ve özel kesim işyerlerinden” istenebileceğidir.
Diğer bir önemli nokta ise
bilginin ‘İSTENİLDİĞİ’ zaman verileceğidir. İŞKUR’un nasıl
bilgi isteyeceği yasanın 22. maddesinde açıklanmıştır. Söz
konusu maddenin birinci fıkrasındaki “Kurumca bu Kanuna göre yapılacak
işlemler internet de dahil her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve
ortamı ve benzeri araçlar üzerinden yapılabilir ve arşivlenebilir.” ve
son fıkrasındaki “Elektronik ortamda bilgi ve belge istenebilir
veya bilgi ve belge verilebilir” hükümlere göre;
İŞKUR, kamu veya özel kesim işyerlerinden bilgi isteyebilir, bilgilerin
istenilmesi veya istenilen bilgilere cevap verilmesi yazılı olarak veya
internet de dahil her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamı vb
araçlar üzerinden yapılabilir.
Fakat, İŞKUR’dan, yazılı veya elektronik ortamda herhangi bir bilgi
istenilmediği zaman; aylık, üçer aylık, kuruluş, kapanış vb zaman
periyodlarında, düzenli olarak herhangi bir bildirim yapılması (işyeri
açılışının bildirilmesi veya aylık işgücü çizelgesi –İAB hariç-) zorunlu
değildir ve herhangi bir cezai yaptırımı olamaz. Bilgi isteme
yazılarında bilginin her ay düzenli olarak verilip verilmemesi,
istenilen bilginin içeriğinin neler olduğu detaylı olarak
belirtilmelidir.
Kendilerinden herhangi bir bilgi istenilmediği halde (İAB Hariç) yine de
cezaya muhatap olan işyerlerinin, haklarını tebliğ edilen ceza
ihbarnamesinde açıklanan şekilde aramaları halinde söz konusu ceza iptal
edilecektir.
|
|
SUÇUN TANIMI |
CEZAİ YAPTIRIMI |
|
Madde 21:
“Kurum tarafından, kamu ve özel kesim işyerlerinden iş ve işgücü
konularında bilgi istenildiğinde, belirtilen süre içinde bilgi verilmesi
zorunludur.
İşverenlerden toplanan bilgiler, Kurum hizmetlerinden başka amaçla
kullanılamaz.”
İkinci fıkraya
(İşverenlerden toplanan bilgiler, Kurum hizmetlerinden başka amaçla
kullanılamaz)
aykırı davrananlar hakkında Türk Ceza Kanununun 136. maddesi
(Kişisel verileri, hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya
ele geçiren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır)
hükümleri uygulanır.
|
1
– 4 yıl arası hapis cezası
|
|
AÇIKLAMALAR
Bu
maddeyi incelediğimizde, İŞKUR’ca işverenlerden toplanan
bilgilerin, yasaya aykırı bir şekilde başkalarına verilmesi, yayılması
veya bazı kimseler tarafından ele geçirilmesi durumunda, bu suçu işleyen
kişilerin cezalandırılacağı belirtilmiştir. cezanın muhatabı ise İŞKUR
yetkilileri ve İŞKUR’un veritabanını yasalara aykırı olarak ele geçiren
kimselerdir.
|
III-
İŞYERLERİNİN,
4447 SAYILI İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU’NA GÖRE MUHATAP OLABİLECEĞİ SUÇ VE CEZALAR
|
SUÇUN TANIMI |
CEZAİ YAPTIRIMI |
|
Madde 54/b:
48 inci maddede (İşveren,
hizmet akdi 51 inci maddede belirtilen hallerden birisine dayalı olarak
sona ermiş olan sigortalılar hakkında; örneği Kurumca hazırlanacak üç
nüsha işten ayrılma bildirgesi düzenleyip, 15 gün içinde bir nüshasını
Kuruma göndermek)
öngörülen işten ayrılma bildirgesini Kuruma vermeyen işverenlere her bir
fiil için ayrı
|
1.000 YTL |
|
AÇIKLAMALAR
Bu
maddeyi incelediğimizde, işveren, iş akdi bu kanunun 51. maddesinde
yazılı şartlar dahilinde sona eren işçileri, İŞKUR’a 15 gün içinde
bildirmek zorundadır. Bildirilmediğinde ve bu durum tespit
edildiğinde para cezasına muhatap olabilir. Bu bildirim İAB (İşten
Ayrılma Bildirgesi) formu ile yapılmaktadır.
Bu
bildirimin de yasanın 48. Maddesinde yer alan “Kurumca bu Kanuna göre
yapılacak işlemlere ilişkin elektronik ortamda bilgi ve belge
istenebilir veya bilgi ve belge verilebilir” ifadeye göre elektronik
ortamda verilmesi mümkündür.
|
SONUÇ
İşyeri tescili/kapanışı veya işgücü çizelgelerinin İŞKUR’un
işverenden yazılı veya elektronik ortamda istemesi durumu hariç, düzenli olarak
verilmesi söz konusu değildir. Ancak, İŞKUR’un yazılı olarak veya elektronik
ortamda talep etmesi üzerine, istenilen bilgi veya belgelerin
(genel bilgiler, işyeri tescili/kapanışı, işgücü çizelgeleri vb evraklar)
belirtilen süre içerisinde ve şekilde verilmesi gerekmekte olup, verilmemesi
durumunda para cezası uygulanacaktır.
İAB (İşten
Ayrılma Bildirgesi),
iş akdi, 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 51. maddesinde yazılı şartlar
dahilinde sona eren her bir işçi için, İŞKUR’a 15 gün içinde
verilmesi zorunlu (İŞKUR’un yazı veya elektronik ortamda bu bildirgeyi
isteyip istememesi önemli olmayıp) olup, verilmemesi durumunda para cezası
uygulanacaktır.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)
KAYNAK:
Bu yazı
www.MuhasebeTR.com
adresinden
alınmıştır.
|