Güray ÖĞREDİK
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
www.MuhasebeTR.com Site Başyazarı
gogredik@mazarsdenge.com.tr
MOTORLU TAŞITLAR
VERGİSİNİ DAHA AZ ÖDEME İMKANI OLDUĞUNU BİLİYOR MUSUNUZ?
Tarih:
13.07.2007
1- GİRİŞ
İkinci taksiti bu ay (Temmuz 2007)
içerisinde yatırılması gereken Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) tutarını daha az
ödeme imkanı olduğunu biliyor muydunuz? Maliye, 2004 yılında MTV'yi hesaplama
yöntemini değiştirdikten sonra piyasa değerine oranla oldukça yüksek tutarda
vergi talep ettiği araçlara, kasko değeri ile orantı kurulmak suretiyle daha
düşük tarifeden ödeme imkanı tanımıştır.
2- YASAL MEVZUAT HAKKINDA BİLGİ
Konu hakkında Maliye Bakanlığı 2004
yılından bugüne kadar her yıl genel tebliğ şeklinde açıklamalar yapmıştır. Son
genel tebliğ ise 20.12.2006 tarihli 28 seri numaralı MTV Genel Tebliği’dir.
5035 sayılı Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu 23 üncü maddesi ile değiştirilen 197 sayılı
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin son fıkrasında, “(I) sayılı
tarifede yer alan otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerlerine ait
vergi tutarlarının Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği tarafından
her yılın Ocak ayında ilan edilen kasko sigortası değerlerinin % 6’sını aşması
halinde, aynı yaş grubunda bulunan taşıtlara ait vergi tutarlarını, bir alt
kademedeki taşıtlara isabet eden vergi tutarı olarak belirlemeye, bu oranı % 4’e
kadar indirmeye ve kanuni oranına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.”
hükmü yer almaktadır.
14/12/2004 tarihli ve 2004/8327
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince; 1/1/2007 tarihinden geçerli olmak
üzere, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesindeki (I) sayılı
tarifede yer alan otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzeri taşıtlar
için, 1/1/2007 ve müteakip yıllarda uygulanacak olan motorlu taşıtlar vergisi
tutarları, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği tarafından her yılın
Ocak ayında ilan edilen kasko sigortası değerlerinin % 5’ini aşması halinde,
aynı yaş grubunda bulunan taşıtlara ait vergi tutarları, bir alt kademedeki
taşıtlara isabet eden vergi tutarı olarak uygulanacaktır.
Bu uygulama mükelleflerin müracaatı
üzerine yapılacaktır. İşin ilginç tarafı; vergi otoritesi, fazla tahsilat
yaptığını kabul ettiği halde bu tür araçların vergisini düşürme yerine, düşük
tutardaki ödeme için kişisel başvuru şartı arıyor. Bu imkandan sadece haberi
olup başvuranlar faydalanabilirken, haberi olmayanlar veya vergi dairesine
başvurmayı ihmal edenler yüksek tutarda vergi ödemek durumunda kalıyorlar. Bir
de bu imkandan genelde motor hacmi yüksek araçlar faydanabiliyor.
Mükelleflerin bu uygulamadan
yararlanabilmesi için, taşıtların kasko sigortası poliçesine sahip olmaları
zorunlu değildir.
3- KASKO SİGORTA DEĞERİNİN
BELİRLENMESİ
14/12/2004 tarihli ve 2004/8327
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 5
inci maddesindeki (I) sayılı tarifede yer alan otomobil, kaptıkaçtı, arazi
taşıtları ve benzeri taşıtların kasko sigortası değerlerinin belirlenmesinde;
Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği tarafından her yılın Ocak
ayından itibaren uygulanmak üzere yayınlanan ve taşıtların cinsi, kodu, modeli,
markası, tipi ve yaşı itibariyle kasko sigortası değerlerinin yer aldığı
“Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi” esas alınacaktır.
Taşıtların kasko sigortasına esas
olan değeri; ilgili yılın “Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi”nde
belirtilen değerin üzerinde veya aşağısında olamaz.
Kasko sigortası değerinin
belirlenmesinde ilgili yılın Ocak ayında yayınlanan “Motorlu Kara Taşıtları
Kasko Değer Listesi”nde yer alan değer esas alınacak, kasko sigortası
poliçesinde belirtilen sigorta değerine göre işlem yapılmayacaktır.
Herhangi bir neden ile hasarlı
duruma gelmiş olan motorlu kara taşıtlarının hasar durumları, motorlu taşıtlar
vergisi tutarı için esas alınacak olan kasko sigortası değerinin belirlenmesinde
dikkate alınmayacaktır.
Türkiye Sigorta ve Reasürans
Şirketleri Birliği tarafından her yılın Ocak ayından itibaren uygulanmak üzere
yayınlanan “Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi”nde yer almayan
taşıtların kasko sigortasına esas olan değerleri; yetkili sigorta acentelerinin
müracaat etmeleri halinde Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği
tarafından ayrıca belirlenecektir.
4- MÜKELLEFLER TARAFINDAN
YAPILACAK İŞLEMLER
Kasko sigortası değeri
uygulamasından yararlanmak isteyen mükellefler, bir örneği 28 Numralı MTV Genel
Tebliği’nin ekinde yer alan (EK 1) “Motorlu Taşıtlar Vergisi Tutarına Esas Olan
Kasko Sigortası Değeri Bildirim Formu”nu yetkili sigorta acentesine
düzenlettirerek, motorlu taşıtlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi
dairesine söz konusu formu dilekçeye eklemek suretiyle müracaat edeceklerdir.
5- YETKİLİ SİGORTA ACENTELERİ
TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER
Mükelleflerin müracaat etmesi
halinde; “Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi”ndeki taşıt kasko sigortası
değerine göre, yetkili sigorta acenteleri tarafından “Motorlu Taşıtlar Vergisi
Tutarına Esas Olan Kasko Sigortası Değeri Bildirim Formu” (EK 1) (Bildirim
Formunun www.gib.gov.tr internet adresinde bulunan örneğinin düzenlenmesi mümkün
bulunmaktadır.) düzenlenerek, taşıtının kasko sigortası değerinin belirlenmesi
için müracaatta bulunan mükellefe verilecektir.
“Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer
Listesi”nde yer almayan taşıtların kasko sigortasına esas olan değerleri;
yetkili sigorta acenteleri tarafından Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri
Birliği’nden alınarak, “Motorlu Taşıtlar Vergisi Tutarına Esas Olan Kasko
Sigortası Değeri Bildirim Formu” düzenlenecektir.
Yetkili sigorta acenteleri
düzenledikleri “Motorlu Taşıtlar Vergisi Tutarına Esas Olan Kasko Sigortası
Değeri Bildirim Formu”nun doğruluğundan, mükellefler ile birlikte sorumludurlar.
6- VERGİ DAİRELERİ TARAFINDAN
YAPILACAK İŞLEMLER
Kasko sigortası değeri
uygulamasından yararlanmak için ilgili vergi dairesine müracaatta bulunan
mükellefin yetkili sigorta acentesine düzenletmiş olduğu “Motorlu Taşıtlar
Vergisi Tutarına Esas Olan Kasko Sigortası Değeri Bildirim Formu” ile ilgili
yılın “Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi” vergi dairesi tarafından
karşılaştırılıp, form ile listedeki bilgilerin birbirini tutması halinde,
başvuruda bulunan mükellef kasko sigortası değeri uygulamasından
faydalandırılacaktır.
7- AÇIKLAMALAR
Motorlu Taşıtlar Vergisi normalde
aracın cinsine, modeline, silindir hacmine, yaşına ve tipine göre alınıyor.
Mesela binek aracı olarak kullanılanlar I sayılı tarifede yer alırken, ticari
maksatla kullanılanlar II. tarifede, deniz ve hava taşıtları da III ve IV.
tarifede sınıflandırılıyor.
Bu tarifelerde yer alan araçların ödeyeceği vergiler kademeler şeklinde tespit
edilmiş durumda. Kademelere göre alınacak vergiler her sene başında Maliye
tarafından güncelleniyor ve her araç için ödenmesi gereken vergi tespit
ediliyor. Araç sahipleri vergilerini ödemek istediklerinde vergi dairesine
müracaatta bulunuyor ve aracın bulunduğu kademeye göre daha önce tespit edilen
vergiyi ödüyorlar.
Bakanlar Kurulu kararı ile getirilen
uygulamaya göre; MTV Kanunu'nun (I) sayılı tarifesinde yer alan otomobil,
kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzeri taşıtlar için uygulanacak olan Motorlu
Taşıtlar Vergisi tutarları, bu araçların kasko sigortası değerlerinin yüzde
5’ini aşıyorsa, vergi tutarları, bir alt kademedeki taşıtlara isabet eden vergi
tutarı olarak uygulanıyor. Bu imkandan faydalanmak araç sahiplerinin vergi
dairesine müracaat etmesi şartına bağlı ve mükelleflerin bu uygulamadan
faydalanabilmesi için taşıtların kasko sigortası poliçesine sahip olması da
gerekmiyor.
Öte yandan bu hesaplamalarda araçların kasko sigortası poliçesinde belirtilen
sigorta değerleri değil; Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği
tarafından yayınlanan “Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi”nde yer alan
değerler esas alınıyor. Ayrıca herhangi bir sebeple hasarlı duruma gelmiş olan
taşıtların hasar durumları, MTV tutarı için esas alınacak olan kasko sigortası
değerinin belirlenmesinde dikkate alınamıyor.
Mtv Kanunu I sayılı tarifeye giren
aracı olan okurlarımız, tablodan ne kadar vergi ödeyeceklerini bulabilir.
A.
(I) Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifesi
Otomobil, kaptıkaçtı, arazi
taşıtları ve benzerleri ile motosikletler aşağıdaki (I) sayılı tarifeye göre
vergilendirilecektir.
(I) SAYILI
TARİFE
|
Motor
Silindir Hacmi (cm3) |
Taşıtların Yaşları İle Ödenecek Yıllık Vergi Tutarı (YTL) |
|
1 –3
yaş |
4 – 6
yaş |
7 –
11
yaş |
12 -
15
yaş |
16 ve
yukarı yaş |
|
1-Otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerleri |
|
1300
cm3 ve aşağısı |
328,00 |
229,00 |
130,00 |
98,00 |
38,00 |
|
1301
– 1600 cm3 e kadar |
524,00 |
393,00 |
229,00 |
163,00 |
64,00 |
|
1601 - 1800 cm3 e kadar |
920,00 |
722,00 |
426,00 |
261,00 |
103,00 |
|
1801
– 2000 cm3 e kadar |
1.446,00 |
1.117,00 |
657,00 |
393,00 |
157,00 |
|
2001
– 2500 cm3 e kadar |
2.170,00 |
1.578,00 |
986,00 |
591,00 |
236,00 |
|
2501
– 3000 cm3 e kadar |
3.025,00 |
2.631,00 |
1.645,00 |
887,00 |
328,00 |
|
3001
– 3500 cm3 e kadar |
4.606,00 |
4.144,00 |
2.498,00 |
1.249,00 |
460,00 |
|
3501
- 4000 cm3 e kadar |
7.238,00 |
6.251,00 |
3.684,00 |
1.645,00 |
657,00 |
|
4001
cm3 ve yukarısı |
11.845,00 |
8.883,00 |
5.263,00 |
2.368,00 |
920,00 |
|
2)
Motosikletler |
|
100 -
250 cm3’e kadar |
64,00 |
51,00 |
38,00 |
25,00 |
12,00 |
|
251 -
650 cm3’e kadar |
130,00 |
98,00 |
64,00 |
38,00 |
25,00 |
|
651 -
1200 cm3’e kadar |
328,00 |
196,00 |
98,00 |
64,00 |
38,00 |
|
1201
cm3 ve yukarısı |
789,00 |
524,00 |
328,00 |
261,00 |
130,00 |
Bu arada aracın yaşını tespit
ederken model yılını 1 yaş kabul etmek ve içerisinde bulunduğumuz yılı da
hesaplamalara dahil etmek gerekiyor. Mesela 2005 model bir araç 3 yaşında kabul
ediliyor. Bu imkandan faydalanmak isteyen mükelleflerin vergi dairesinden veya
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi internet sitesinden (www.gib.gov.tr) temin
edebilecekleri formu yetkili sigorta acentesine düzenlettirmeleri gerekiyor.
Daha sonra bu form ve dilekçe ile Motorlu Taşıtlar Vergisi yönünden bağlı
bulundukları vergi dairesine müracaat etmeleri lazım. Ayrıca MTV'nin ilk taksidi
yüksek tutardan ödendiyse ve kasko değeri uygulamasından faydalanma imkanı varsa
fazla ödenen miktarın ikinci taksite mahsup edilmesi de mümkün.
8- ÖRNEKLER:
Örnek-1) Motor silindir hacmi
4200 cm3 olan 1995 model 13 yaşında bir taşıtın kasko sigortasına esas olan
değerinin 40.000 YTL olması halinde, 2007 yılında ödenmesi gereken motorlu
taşıtlar vergisi tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Taşıtın kasko sigortasına esas
değeri : 40.000 YTL
Taşıtın kasko sigortasına esas
değerinin % 5’i (40.000 x %5=) : 2.000 YTL
2007 yılında ödenmesi gereken MTV
tutarı : 2.368 YTL
Bir alt kademeye göre ödenmesi
gereken MTV tutarı :1.645 YTL
Örnekte belirtilen taşıtın motorlu
taşıtlar vergisi tutarı kasko sigortası değerinin % 5’ini aştığından, ödenecek
olan motorlu taşıtlar vergisi tutarı, taşıtın yer aldığı (I) sayılı tarifedeki
motor silindir hacmi 4001 cm3 yukarısı ve 12-15 yaş grubunun yer aldığı
kademenin bir alt kademesi olan 3501-4000 cm3 arası ve 12-15 yaş grubu için
ödenmesi gereken 1.645 YTL olacaktır.
Örnek-2) Motor silindir hacmi
3200 cm3 olan 2000 model 8 yaşında bir arabanız var. Kasko sigortasına esas olan
değeri 30.000 YTL. İlk MTV taksiti de normal tarife üzerinden ödenmiş. Bu
durumda 2007 yılında ödenmesi gereken Motorlu Taşıtlar Vergisi tutarı ve ikinci
taksitte yatırılacak tutar aşağıdaki gibi olacaktır:
Taşıtın kasko
sigortasına esas değeri: 30.000 YTL
Taşıtın kasko sigortasına esas değerinin yüzde 5’i : (30.000 x % 5): 1.500 YTL
Tarifeye göre ödenmesi gereken MTV: 2.498 YTL
Bir alt kademeye göre ödenmesi gereken MTV: 1.645 YTL
İlk taksitte ödenen MTV (2.498/2): 1.249 YTL
İkinci taksitte ödenmesi gereken MTV (1.645- 1.249): 396 YTL
Arabanın Motorlu Taşıtlar Vergisi tutarı, kasko değerinin yüzde 5’ini
aştığından, ödenecek Motorlu Taşıtlar Vergisi tutarı, taşıtın yer aldığı (I)
sayılı tarifedeki motor silindir hacmi 3001-3500 cm3 arası ve 7-11 yaş grubunun
yer aldığı kademedeki 2.498 YTL yerine; bunu bir alt kademesi olan 2501-3000 cm3
arası ve 8 yaş grubu için ödenmesi gereken bin 645 YTL olacaktır. Ayrıca ilk
taksit normal tarifenin yarısı nispetindeki 1.249 YTL olarak ödendiğinden, vergi
dairesine müracaat edilerek, ikinci taksit için sadece 396 YTL yatırmak yeterli
olacaktır.