YAZARLARIMIZ
Emre Karaoğlu
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
emrekaraoglu27@hotmail.com



Hasılat Esaslı KDV Uygulaması Başlıyor

Türk vergi sisteminin en önemli kalemlerinden olan ve 01.01.1985 tarihinden bu yana hayatımızda olan Katma Değer Vergisi’nde hasılat esaslı KDV uygulaması ile yeni bir dönem başlıyor.

İsterseniz önce hasılat esaslı KDV uygulamasının hayatımıza giriş sürecini hatırlayalım.

6 Nisan 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7104 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlar İle 178 Sayılı KHK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 12.maddesiyle 3065 Sayılı KDV Kanunu’nun Vergilendirme Usulleri Başlığı’na gerçek usulde vergilendirmeye ek olarak hasılar esaslı vergilendirme eklenmiştir.

Buna göre hali hazırda uygulanmakta olan gerçek usulde KDV uygulamasına ek olarak, ticari kazancı işletme hesabı esasına göre tespit edilenler ile serbest meslek kazanç defterine göre tespit edilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen sektör ve meslek gruplarında faaliyet gösteren mükellefler bu uygulamaya dahil olacaklar.

Peki nedir bu hasılat esaslı KDV uygulaması ve kimleri kapsayacak?

Kısa ve net olarak, bu uygulama bildiğimiz gerçek usul KDV’den farklı olarak indirilecek ve hesaplanan KDV hesapları kullanılmadan, tüm indirilecek KDV’yi kayıtlara alırken gider veya maliyet unsuru görecek, düzenledikleri hasılat belgelerinde gösterdikleri %18 KDV’leri de olduğu gibi hasılat olarak kaydedecek ve kendileri için belirlenen sabit bir oran tespit edilecek, hasılatlarının belirlenen oranla çarpımı sonucunda ortaya çıkacak tutarı beyan ederek ödeyeceklerdir. Bu usule geçenler 24 KDV dönemi boyunca gerçek usule dönüş yapamayacaklar.

Ayrıca bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükelleflerinden yıllık iş hacimleri ikinci sınıf tüccarlar için geçerli olan haddin iki katına kadar olanları hasılat esaslı KDV uygulamasını almaya Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.

Daha fazla karışmadan özetleyecek olur isek, hasılat esaslı KDV uygulamasına;

-Cumhurbaşkanınca belirlenen sektör ve meslek gruplarında yer alan,

-İşletme ve serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler ile,

-Bilanço usulüne göre defter tutup, işletme defteri haddini en fazla 2 katına kadar aşanlardan Maliye ve Hazine Bakanlığı’nca izin verilenler tabi tutulacaktır.

Buraya kadar 6 Nisan 2018’de yürürlüğe konulan madde ve uygulamasını ele aldık. Getirilen düzenleme genel hatlarıyla yukarıdaki şekilde açıklandı ve uygulamanın başlaması için Cumhurbaşkanımızın sektör ve meslek tespiti yaptığı kararını bekledik.

Beklenen ilk karar 7 Şubat 2019 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 718 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yayımlandı. Buna göre hasılat esaslı KDV uygulamasına belediye kanunları kapsamında ruhsat verilen, toplu taşıma hatlarını kiralayan veya toplu taşıma hizmetini hizmet satın alma yollarıyla yerine getiren ve gelirlerinin tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla tahsil eden otobüs işletmeciliği yapan mükelleflerin (belediyelere ait otobüs işletmeciliği yapan ve %51’inden fazlasına belediyenin sahip olduğu ulaştırma şirketleri hariç) il sınırları içinde sürücüsü dahil en az 18 oturma yeri olan araçlarla yaptıkları toplu taşıma işlerinde, hasılat esaslı KDV oranı %1,5 olarak belirlendi.

Cumhurbaşkanı kararnamesi yayınlandı fakat, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde uygulamaya ait detaylar belirlenmediğinden bir de tebliğin yayınlanmasını bekledik ve nihayetinde 23 Mart 2019 Tarihli Resmi Gazete’de Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair 25 Seri Nolu Tebliğ İle uygulama esasları belirlenmiş oldu.

Haydi şimdi yayımlanan tebliği de kısaca özetleyelim.

-Hasılat esaslı vergilendirmeye Cumhurbaşkanı Kararı ile hak kazanan mükellefler (şimdilik sadece yukarıda belirttiğim şehir içi taşımacılık yapanlar) bağlı bulundukları vergi dairelerine yapacakları başvurunun akabinde, vergi dairesince uygulamaya kabul edildikleri yazının tarihini takip eden aydan başlamak üzere hasılat esaslı KDV uygulamasına geçeceklerdir. Örneğin 22.03.2019 tarihinde başvuru yapıp, 29.03.2019 tarihinde olumlu yanıt alan mükellef, 2019/Nisan ayından başlamak üzere en az 2 yıl (24 KDV dönemi) bu uygulamaya geçeceklerdir.

-Yeni işe başlayanlar işe başlama bildirimiyle yapacakları talepleriyle bu uygulamaya başlama tarihi itibariyle dahil olabileceklerdir.

-İki yıl (24 KDV dönemi) geçtikten sonra isteyen mükellefler yazılı talepte bulunmak suretiyle gerçek usulde KDV’ye dönebilecekler.

-Şehir içi toplu taşımacılık dışında aynı zamanda farklı taşımacılık veya başka sektörlerde faaliyet gösterenler bu uygulamaya geçemeyecekler.

-Hasılat esaslı KDV uygulamasının çıktığı kanun maddesinde sadece işletme, serbest meslek ve işletme haddini 2 katına kadar aşanlardan bahsedilmiş olsa da, yayımlanan tebliğde ister işletme, ister bilanço usulüne göre defter tutsun, yıllık iş hacimlerine bakılmaksızın bu uygulamadan tüm mükelleflerin faydalanabilecek denildiğinden, şartları sağlayan tüm gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olan şehir içi toplu taşıma işletmeleri uygulamaya dahil olabileceklerdir. Tabi tebliğde bu şekilde bahsedilerek kanun maddesine ters düşülmüş olduğunu da belirtmem gerekir.

-Hasılat esaslı KDV uygulamasına geçen toplu taşıma işletmeleri sadece taşımacılık hasılatları ile değil, bu faaliyetlerinden elde ettikleri diğer hasılatları (demirbaş satışı, otobüs reklam geliri, belediyelere düzenledikleri paso geliri faturaları) için de hasılat esaslı KDV uygulamasına tabi olacaklardır.

Son olarak uygulamaya bir örnek vererek yazımı noktalamak istiyorum. Örnek doğrudan tebliğden alınmıştır.

Örnek: (A) Özel Halk Otobüsü İşletmesi Nisan/2019 döneminde yapmış olduğu toplam 50.000 TL tutarındaki toplu taşıma hizmeti için 9.000 TL KDV hesaplamıştır. Mükellef bu dönemde akaryakıt, tamir bakım, personel vb. için 40.000 TL harcama yapmış ve 6.000 TL KDV ödemiştir. Bu durumda, mükellefin gerçek usulde vergilendirilmesi halinde ödemesi gereken KDV tutarı 3.000 TL (9.000-6.000) olarak hesaplanacaktır.

Bu mükellefin hasılat esaslı vergilendirme usulüne geçmesi halinde ödemesi gereken KDV tutarı 6/2/2019 tarihli ve 718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre hasılat tutarına %1,5 oran uygulanması suretiyle hesaplanacaktır. Buna göre mükellefin ödemesi gereken KDV tutarı 885 TL [(50.000+9.000)x%1,5] olacaktır.

Hasılat esaslı vergilendirme usulüne geçmesi nedeniyle mükellefin bu dönem için kazancının tespitinde 10.000 TL (50.000-40.000) yerine, 12.115 TL [(50.000+9.000)–(40.000+6.000+885)] dikkate alınacaktır.

Örnekten de anlaşılacağı üzere ilgili dönemde mükellef 3.000,00 TL KDV ödemek yerine 885,00 TL KDV ödemiş, fakat KDV’nin hasılat görülmesi sebebiyle bu ayda kazancı gerçek usule göre 10.000,00 TL, hasılat esasına göre 12.115,00 TL olacağından 2.115,00 TL daha fazla kazanç beyan ederek daha fazla vergi ödeyeceğini de dikkate alınacak olur ise sonuç olarak her halükarda hasılat esaslı KDV’nin avantajlı olacağı görülmektedir.

Bir başka gündem ile başka bir yazıda görüşebilmek üzere, hoşça kalın…

27.03.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM