Dolaylı Vergiler, Doğalgaz, Enerji (YMM Cevdet AKÇAKOCA)

Geçen hafta, doğalgaza tekrar zam geldi. Bu yazıyı yazarken tatilde idim.
Enerji üreten şirketlerin nasıl tepki gösterdiğini bilmiyorum. Eğer doğalgaz zammı enerji üreten şirketlere de tatbik edilecekse “yakında bir enerji krizi ile karşı karşıya kalabiliriz” diye düşünüyorum.
Devletimiz, maalesef doğrudan doğruya gelirden vergi toplayamadığı için herkesin bildiği gibi dolaylı vergilere sonuna kadar başvurmuş bulunuyor. Bugün, dolaylı vergiler toplanan vergiler arasında yüzde 75 oranını geçmek üzere. Yine bugünlerde emlak vergilerinin de % 100 oranında artacağından bahsediliyor. Maliye teşkilatı bir türlü dolaylı vergilerden vazgeçemiyor.
Petrolde, mazotta, benzinde vergi oranı %70’lerde. Bildiğim kadarı ile doğalgazda da vergi oranı bu seviyelerde.
Yıllar önce, Türkiye enerji krizi ile karşılaşınca, o günkü hükümetler özel sektöre enerji yatırımları için izin verdi, teşvik etti. Bir kısım şirketler enerji yatırımı yaptı. Bir kısım şirketler de ‘yap işlet devret’ sistemi ile enerji yatırımları yaptı ve Türkiye’nin enerji ihtiyacının % 40 civarında bir kısmı doğalgaz santralları vasıtası ile karşılanmaya başladı.
‘Yap işlet devret’ konulu yatırımlar belli garantilerle üretim yapıyor. Doğalgaz zammının bu şirketlere bir tesiri olmaz. Ancak ülke enerjisinin % 20’ye yakın kısmı, doğalgaz enerji şirketleri kanalı ile elde ediliyor.
Bu doğalgazdan enerji elde eden şirketlerin bir kısmı da borsaya açılmış durumdadır.
Ülkemizde sanayiciyi korumak için 2 yıldan fazladır elektriğe de zam yapılmıyor.
Tüketici için bu çok iyi bir politika. Ancak, enerji şirketlerinin girdileri devamlı yükseliyor.
Son doğalgaz zammı da tatbik edilirse, doğalgazdan enerji üreten şirketler artık kar edemedikleri için çalışamayacaklar.
Enerji şirketleri çalışamazsa, alternatif enerji kaynakları da olmadığı için Türkiye günde 4-5 saatlere varan enerji kesintileri ile karşılaşacak diye düşünüyorum.
Enerjinin pahalılığının bir sebebi ve belki de en büyük sebebi, dolaylı vergilerdir.
Enerji girdisinin pahalılığı, sanayiicilerin, ihracatçıların dünyadaki rekabet gücünü de etkiliyor. Doğacak bir enerji krizi ise doğrudan doğruya üretimi etkileyecektir.
Doğal gaz zammının bu zararlı etkilerinin bir şekilde önlenmesi gerekir.
Görev enerji şirketleri ile sanayiciye düşüyor.
Dertlerini anlatabilmeliler.
Yoksa, olmaması gereken bir problemle karşı karşıya kalacağız.

Not: Bu yazı Eko Haber gazetesinden iktibas edilmiştir (Sayı: 536).