BASINDAN YAZILAR
Hizmet Borçlanmaları Aylık Bağlamada Nasıl Değerlendirilir? / Şevket Tezel - MuhasebeTR

Hizmet Borçlanmaları Aylık Bağlamada Nasıl Değerlendirilir? / Şevket Tezel

2008/Ekim ay başından önce geçen ve bu tarihten sonra Kanunun 41 inci maddesine göre borçlanılan sürelerle bu sürelere ait kazançların 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan (506,1479, 2926, 2925 ve 5434 gibi) ilgili kanun hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekiyor.

5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre yapılacak borçlanmalarda uygulamanın şöyle yapılması gerekiyor. Seçilen prime esas kazancın, borçlanma tutarının ödendiği tarihteki prime esas asgari kazanç ile oranlanarak, bir oran saptanması ve bu oranın ilgili ayın prime esas asgari kazancı ile çarpılarak hesaplanan tutarın, ilgili ayın prime esas kazancı olarak kabul edilmesi gerekiyor.

Ancak, hesaplanan prime esas kazanç hiçbir suretle o ayın prime esas azami kazancını geçmemesi de şart bulunuyor. Bunun yanında elbette gün bazında prime esas kazancın taban rakamından az olmaması da şart bulunuyor. 

Yani borçlanırken belirlediğiniz prime esas kazancın ödediğiniz dönemdeki asgari kazanca oranı borçlandığınız dönemdeki azami kazancın asgari kazanca oranından fazla ise bu fazlalık kısmın karşılığını göremiyorsunuz.

1479 sayılı Kanunun mülga 51 inci maddesinde diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi çalıştıktan sonra bu Kanunun kapsamına girenlerin çalıştıkları bu sürelerinin dikkate alınarak basamaklarının yeniden belirleneceği öngörülmekte iken borçlanılan sürelerin basamak intibakında dikkate alınacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığına dayanarak, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendine tabi olan sigortalıların, 1/10/2008 tarihinden önce geçen borçlanılacak sürelerinden 1/10/2008 tarihinden sonra kendileri veya hak sahiplerinin Kanunun 41 inci maddesi gereğince borçlanmaları halinde borçlanılan süreler aylıkların hesabında gün sayısına eklense de, kazanç hesabında dikkate alınmaması gerekiyor.

Bu durum, SSK olsun Bağ-Kur olsun günlük borçlanma kazanç rakamının 85,28 - 639,60 TL arasında olabilmesi borçlanma yapacakların çok dikkat etmesini gerektiriyor. 

Yani Bağ-Kur kapsamındaki borçlanmalarda da kayıp riski büyük bulunuyor.

Yapılacak borçlanmalarda hizmet, borçlanma tutarının ödendiği tarihte geçerli oluyor. 

2018/38 sayılı Genelgede bu hususta yeni olarak;

“İlk defa 2008/Ekim ayı başından sonra Kanunun 4/1-(c) bendine tabi sigortalılardan, 01.10.2008 tarihinden önce geçen ve borçlanılan sürelerinin prime esas kazancın tespitinde ne şekilde değerlendirileceğine ilişkin olarak da 5510 sayılı Kanunda bir hüküm bulunmadığından kendileri veya hak sahiplerinin Kanunun 41 inci maddesi gereğince borçlanmaları halinde borçlanılan süreler kazanç hesabında dikkate alınmayarak yalnızca aylıkların hesabında gün sayısına ekleneceği ve buna bağlı olarak ABO hesabında değerlendirileceği” öngörülüyor.

Bunlar 15 Ekim 2008 tarihinden önce bir şekilde T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi olmayıp 15 Ekim 2008’den sonra kamu görevlisi (Memur, adli yargı mensubu, subay, astsubay, polis gibi) olanlardan oluşuyor.

15 Ekim 2008 tarihinden önce bir şekilde T.C. Emekli Sandığı iştirakçisi olanların ise borçlanmada seçilen matrahtan dolayı bir kayıp riski bulunmuyor. Zira bu kapsamdakilerin borçlanma talebinde kazanç belirleme gibi bir hakları bulunmayıp borçlanma türüne göre ya göreve ilk başladıkları tarihteki derece ve kademeleri üzerinden ya da borçlanma talep tarihindeki derece ve kademeleri üzerinden ve her hal ü kârda talep tarihinde geçerli katsayılar üzerinden borçlanma tutarları çıkartılıyor.

(Alitezel | 21.01.2019)

GÜNDEM